خبرگزاري ميراثفرهنگي ـ سياستوفرهنگ ـ نگين شيرآقايي ـ سازمان ميراثفرهنگي و گردشگري براي پيگيري راي دادگاه فدرال آمريكا كه گفته است كلكسيون باارزشي از اشيا تاريخي ايران در دانشگاه شيكاگو به نفع كشتهشدگان اسرائيلي به حراج گذاشته شود، منتظر پاسخ استعلام دفتر حقوقي رياستجمهوري است.
«اميد غنمي»، مديركل دفتر حقوقي سازمان ميراثفرهنگي و گردشگري، گفت: «اين حكم را حتما پيگيري خواهيم كرد و هماكنون در انتظار پاسخ استعلام از دفتر رياستجمهوري هستيم كه براي پيگيري پرونده چه كنيم؟ از كشور حافظ منافع ايران بخواهيم پيگيري كند، وكيل بگيريم يا دفتر حقوقي خود راهي پيش پاي ما ميگذارد.»
به گفته وي، بر اساس قوانين بينالمللي اشيايي چون آثار باستاني كه ماهيت تجاري ندارند قابل توقيف نيستند، در نتيجه دادگاه آمريكايي حق ندارد حكم حراج آنها را صادر كند.
دانشگاه شيكاگو نيز تاكيد كرده است گنجينه باستاني ايران كه در دست موسسه شرقشناسي اين دانشگاه است، اماني است و دادگاه نميتواند حكم حراج اين اشيا را صادر كند.
موزه ملي ايران نيز درخواستي را مبني بر بازپسگيري اين اشيا به دانشگاه شيكاگو فرستاده است.
اين درحالي است كه ايران تنها يك ماه فرصت دارد تا براي تغيير حكم تلاش كند. دادگاه فدرال آمريكا روز جمعه 9 تير ماه (30 ژوئن) نظر دانشگاه شيكاگو درباره حق مالكيت ايران بر گنجينه آثار باستاني كه در اين دانشگاه نگهداري ميشود را رد كرد.
|
هزاران لوح گلي باستاني که حاوي اطلاعاتي در مورد زبانها و زندگي روزمره مردم در امپراتوري ايران است و 2500 سال قدمت دارند، در سال 1933 توسط باستانشناسان موسسه شرقشناسي در حفاريهاي تختجمشيد کشف شد و در همان سال براي بررسي و پژوهش از ايران به دانشگاه شيكاگو منتقل شد.
|
اين دادگاه در پي دادخواه «ديويد استارچمن»، يك وكيل آمريكايي، كه خواسته بود دادگاه فدرال آمريكا كلكسيون با ارزش شامل تكههاي سفالي متعلق به ايران باستان كه بر روي آنها با خط ميخي كلماتي حك شده و در اختيار دانشگاه شيكاگو است را توقيف كند، تشكيل شده بود.
«استارچمن» در دادخواست خود آورده بود: «اين اشياي با ارزش بايد به نفع خانوادههاي اسرائيلي كه يك يا چند تن از اعضاي آنها توسط فلسطينيها كشته شدهاند به حراج گذاشته شود.»
دادگاه روز جمعه با اين درخواست «استارچمن» موافقت كرده است. قرار است ماه آينده ميلادي دادگاه جلسه ديگري در همين مورد تشكيل دهد تا براي آخرين بار به بررسي دادخواست «استارچمن» و دفاعيات دانشگاه شيكاگو رسيدگي كند.
دادگاه فدرال در اولين جلسه خود، اين دادخواهي را ميان جمهوري اسلامي ايران از يك طرف و «جني روبين و ديگران» از سوي ديگر اعلام كرده بود. منظور دادگاه از «و ديگران» در واقع آن دسته از اسرائيليها بود كه در انفجار يك بمب كه 9 سال پيش به وقوع پيوست در فلسطين اشغالي كشته شده بودند.
در تاريخ 4 سپتامبر 1997 ميلادي، يك فلسطيني در يك حمله انتحاري، فروشگاه يهودا كه يكي از مراكز اصلي در بيت المقدس و محل تجمع تعداد زيادي از يهوديان است را منفجر كرد و طي آن تعداد زيادي اسرائيلي كشته شدند. گروه حماس مسئوليت اين بمبگزاري را برعهده گرفت.
تعدادي از كساني كه از آن حادثه جان سالم به در برده بودند گردشگران آمريكايي بودند كه در پي بازگشت به كشور خود عليه دولت ايران به سبب حمايتهاي همهجانبه از حماس به دادگاه فدرال شكايت كردند.
آنها ادعا ميكردند كه حماس توسط دولت ايران حمايت مالي ميشده و بنابراين، ايران نيز مسوول انفجار آن سال در بيت المقدس به شمار ميآيد. قاضي آن زمان، ريكاردو اوربينا، اين ادعا را قبول و ايران را متهم به پرداخت سالانه بين 50 تا 100 ميليون دلار در سال به سازمانهايي كه آنان را «سازمانهاي تروريستي از جمله حماس» خواند، كرد.
وقتي ايران در آن دادگاه حضور پيدا نكرد، دادگاه حكم كرد به شاكيان مبلغ 423.5 ميليون دلار غرامت پرداخت شود. اين پول قرار است از طريق فروش و حراج سرمايههاي ايران در آمريكا از جمله كلكسيون آثار باستاني ايران كه در موسسه مطالعات شرقي دانشگاه شيكاگو نگهداري ميشد به مدعيان پرداخت شود و اين وظيفهاي بود كه دادگاه از همان زمان به «استارچمن» داد.
دانشگاه شيكاگو نيز با استناد به قانوني كه بر اساس آن نميتوان كشورها را به راحتي به دادگاه كشاند و مجازات كرد، خواستار پيگيري اين مساله در دادگاه فدرال شد و اعلام كرد كه از طرف ايران از حق اين كشور دفاع ميكند. زماني كه رئيس دادگاه وقت مستندات دانشگاه را فاقد اعتبار شمرد، مسئولان دانشگاه شيكاگو از قاضي منينگ تقاضاي تشكيل جلسه دادرسي را دادند كه وي نيز همان راي سابق را تكرار كرد.
«لني آربيتر»، سخنگوي دانشگاه شيكاگو، در اينباره ميگويد: «از آنجايي كه اين پرونده هنوز در دادگاه در حال جريان است، دانشگاه درباره راي قاضي فعلا اظهارنظر نميكند.»
مسئولان دانشگاه شيكاگو هم اكنون منتظر راي نهايي دادگاه هستند كه در ماه جولاي امسال اعلام خواهد شد.
| دادگاه فدرال آمريكا حكم داده است كه به شاكيان يهودي پرونده مبلغ 5/423 ميليون دلار غرامت پرداخت شود. اين پول قرار است از طريق فروش و حراج سرمايههاي ايران در آمريكا از جمله كلكسيون آثار باستاني ايران كه در موسسه مطالعات شرقي دانشگاه شيكاگو نگهداري ميشود به مدعيان پرداخت شود. |
دانشگاه شيكاگو پيشتر اعلام كرده بود كه باوجود حضور نداشتن ايران در دادگاه، مسئولان اين دانشگاه از حق مالكيت ايران دفاع خواهند كرد. اين دانشگاه همچنين اعلام كرده بود كه ايرانيان به خاطر تجربههاي تلخي كه از سيستم قضايي آمريكا داشتهاند حاضر به حضور در دادگاه نشدهاند كه البته اين ادعا بعدا توسط بلانش منينگ، قاضي آمريكايي در دادگاه شيكاگو، رد شد.
منينگ اعلام كرده بود: «اتهام دانشگاه شيكاگو عليه دادگاه آمريكا مبني بر خصومت با ايران و اينكه به همين دليل ايران مجبور است از دفاع از حقوق خود در دادگاه صرفنظر كند كاملا بياساس است!»
«چارلز ميلر»، سخنگوي شعبه قضايي آمريكا، نيز ميگويد: «ما در حال بازبيني راي دادگاه هستيم.»
در موارد مشابهي كه اخيرا ميان آمريكا و كشورهاي خارجي درگرفته بود، دادگاه آمريكا از طرفين خواسته بود تا از طريق گفتوگوهاي ديپلماتيك به اين مساله رسيدگي كنند و تنها در صورت عدم توافق، پرونده به دادگاه ارجاع داده شود كه اين موضوع در مورد دانشگاه شيكاگو نيز صادق بود.
«استارچمن» از اينكه دادگاه فدرال عليه ايران راي داده است اظهار خوشنودي ميكند و ميگويد: «دولت آمريكا قبلا گفته بود كه چنانچه راي به نفع ايران نباشد، آسمان به زمين ميآيد! اين كه دولت آمريكا بخواهد كه راي دادگاه به نفع ايران باشد براي موكلان من غيرقابلقبول است.»
هزاران لوح گلي باستاني که حاوي اطلاعاتي در مورد زبانها و زندگي روزمره مردم در امپراتوري ايران است و 2500 سال قدمت دارند، در سال 1933 توسط باستانشناسان موسسه شرقشناسي در حفاريهاي تختجمشيد کشف شد و در همان سال براي بررسي و پژوهش از ايران به دانشگاه شيكاگو منتقل شد.
300 لوح از اين مجموعه که اندازهها و رنگهاي مختلف دارند، در سال 1383 پس از مذاکرات سازمان ميراثفرهنگي ايران با بخش شرقشناسي دانشگاه شيکاگو به ايران پس داده شد.
موسسه شرقشناسي دانشگاه شيکاگو در بيشتر سالهاي قرن بيستم با ايران همکاري علمي نزديک داشت. بسياري از دانشجويان باستانشناسي ايراني در اين دانشگاه تحصيل و تحقيق کردهاند.
RSS چيست
؟
