| تنور و شومينه، اجزاي اصلي عمارت هاي اعياني صدر اسلام بوده است
|
ميراث استان ها _ تنورهاي نان پزي و شومينه ها در عمارت مجلل شادياخ، نحوه زندگي مردم اعيان سده هاي نخستين اسلام را روشن تر كرد. در آخرين كاوش هاي محوطه شادياخ، نحوه معماري اين بناها نيز روشن شد.
|
گج بري هاي عمارت اعياني شادياخ
|
ميراث استان ها _ تنورهاي نان پزي و شومينه ها در عمارت مجلل شادياخ، نحوه زندگي مردم اعيان سده هاي نخستين اسلام را روشن تر كرد. در آخرين كاوش هاي محوطه شادياخ، نحوه معماري اين بناها نيز روشن شد.
به گزارش «ميراث خبر»، طي پنجمين فصل كاوش در منطقه شادياخ، بخش هاي مسكوني عمارت باشكوه واقع در جنوب شهر شادياخ از زير خاك بيرون آمد. طي روزهاي اخير نيز جزييات بيشتري از اين بخش ها مشخص شد.
«رجبعلي لباف خانيكي»، معاون پژوهشي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان خراسان رضوي، درمورد آخرين نتايج اين كاوش ها به «ميراث خبر» گفت: «در اين بخش از عمارت مجلل شادياخ، به نظر مي رسد با فضاهاي نشيمن از يك زندگي خصوصي مواجه هستيم. در اين بخش چند اتاق كشف شده و در هر كدام يك تنور براي پخت نان وجود دارد. با توجه به اين كه در گذشته، تنورهاي پخت نان در داخل خانه ها بوده است، مي توان حدس زد كه در هر يك از اين بخش ها، زندگي نيمه مستقلي در جريان بوده است.»
در جريان اين كاوش ها همچنين آثاري از بقاياي سقف اين بنا به دست آمده است. اين آثار نحوه طاق زني و خشتي _ آجري بودن پوشش بنا را مشخص مي كنند. آنچه تاكنون به دست آمده است، حدود دو سوم از كل بناي مجلل جنوب شادياخ است. پيش از اين بخش هاي صنعتي و انبار اين عمارت شناسايي شده بود. در فصل هاي بعدي، كاوش در اين محوطه به منظور كشف نقشه كلي اين عمارت، فضاي ورودي آن و فضاهاي خدماتي بنا ادامه خواهد يافت.
«رجبعلي لباف خانيكي»، سرپرست پژوهش هاي شادياخ درباره ديگر سوالات باقي مانده در مورد اين محوطه گفت: «طي اين فصل كاوش و ديگر دوره هاي فعاليت پژوهشي در اين محوطه با هيچ شي فرهنگي برخورد نكرده ايم. در اين بخش بر خلاف ساير نقاط كاوش شده شادياخ، با اسكلت آدم نيز مواجه نيستيم. اعتقاد ما اين است كه پيش از ويراني اين عمارت، آن را از اشيا و موجودات زنده تخليه كرده اند. اما مهم تر از پاسخ به علت اين موضوع، نوع برخورد قاچاقچيان با اين منطقه از نيشابور است. براساس بازمانده اشياي به دست آمده در اين منطقه، قاچاقچيان طي دهه هاي 30، 40 و 50 شمسي به اين منطقه نيامده اند. با اين حال آنچه از اين قسمت خارج شده است، گچ بري ها و آجرها بوده است. آجر مي تواند كاربرد ساختماني داشته باشد. اما تزيينات گچي، احتمالا در موزه يا مجموعه خصوصي نگهداري مي شود.»
شادياخ در جنوب شرقي نيشابور، منطقه اي تاريخي است كه در اوايل دوران اسلامي از اعتبار بالايي برخوردار بوده است. تاكنون تنها بخش جنوبي اين شهر برج و بارو و ديواره دروازه اصلي شهر و بخشي كه به عمارت مجلل معروف است مورد كاوش دقيق قرار گرفته است.
كارشناسان در نظر دارند تا كاوش در شادياخ را با استفاده از عمليات ژئوفيزيك، ادامه دهند. اين عمليات قرار است حصار ضلع شمالي محوطه 350 هكتاري شادياخ و همچنين مسير سنگ فرش ها بر شهر را مشخص كند. تاكنون 4 هكتار از فضاي ورودي شادياخ با استفاده از اين عمليات نقشه برداري شده است. نتايج حاصل از اين عمليات، هنوز مورد بررسي قرار نگرفته است. در صورتي كه اين نتايج بتواند اطلاعات تازه اي در اختيار مسئولان پروژه بزرگ نيشابور و باستان شناسان فعال در شادياخ قرار دهد، ساير بخش هاي اين شهر نيز براي مشخص شدن برنامه هاي بعدي كاوش، مورد مطالعه قرار خواهد گرفت.
شادياخ در جنوب شرقي شهر فعلي نيشابور، بخشي از شهر كهن نيشابور به شمار مي رود. در حال حاضر متخصصين فرانسوي همراه با هياتي از كارشناسان ايراني در حال بررسي روي آثار سطحي مركز اين شهر هستند. اين مطالعات، نحوه كاوش در كل شهر را مشخص خواهد كرد. به عقيده سرپرست كاوش هاي شادياخ كه مديريت هيات ايراني فعال در نيشابور كهن را نيز عهده دار است فعاليت هاي در حال انجام در شادياخ بايد از مطالعات نيشابور كهن مجزا در نظر گرفته شود.
در صورتي كه خريد زمين هاي كشاورزي روي محوطه 350 هكتاري شادياخ خريداري شود، عمليات ژئوفيزيك و حفاري در اين منطقه با وسعت و سرعت بيشتري انجام خواهد شد. در حال حاضر مالكان و قطعات متعلق به هر يك از آنها مشخص شده است اما هنوز اقدامي از سوي ساير مسئولين شهري براي تاييد اطلاعات سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري صورت نگرفته است. |
|
|
|
نظر شما در مورد اين خبر؟
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RSS چيست
؟
