| مميز، از نشان موزه عباسي تا پوستر گوزنها
|
|
او براي اولين بار با طراحي نشان موزه رضا عباسي تعجب همه را برانگيخت
|
|
تهران – ميراث خبر
گروه هنر: نام مرتضي مميز با نام هنر گرافيك ايران همراه است. بسياري از دست اندركاران گرافيك او را داراي ويژگي هاي برجسته اي است.
او براي اولين بار با طراحي نشان موزه رضا عباسي با خط نستعليق تعجب همه را برانگيخت و ديگران را به اين فكر انداخت كه با خطوط فارسي هم مي توان طرح هاي زيبايي خلق كرد. پوستر فيلم «غزل» اثر كيميايي هم همين طور بود، فيلم غريبه و مه اثر بيضايي هم كه پوسترهايي از آن ها ماندگار شدند.
كيميايي اين تجربه را در فيلم هاي گوزن ها و خاك نيز تكرار كرده بود و با ناراحتي از شنيدن خبر درگذشت مميز به ميراث خبر مي گويد:« مميز در كار بسيار سخت مي گرفت و دقت زيادي در ارائه اثرش داشت. وقتي مي خواست پوستري را طراحي كند، سعي مي كرد حتما فيلم را ببيند تا بتواند اثري تاثيرگذار به جا بگذارد. او دوست داشت مخاطب را به ديدن فيلم بياورد»
مميز در عرصه گرافيك مورد توجه و علاقه بسياري ود. او را سبب ماندگاري گرافيك ايران مي دانستند. ساعد مشكي مي گويد:«حس پدرانه و معلم گونه او باعث شد گرافيك در ايران به سرعت رشد كند. خصلت خوب و منحصر به فرد مميز اين بود كه هيچ چيز را براي خودش نگاه نداشت. او داور خوبي براي شاگردانش بود و تا آنجا كه توانست اصول و قواعد كار را به آنها آموخت.»
|
اين ويژگي در مميز از نظر بسياري مورد توجه قرار گرفته است و بسياري به آن اشاره مي كنند. حتي فرشيد مثقالي دوست و يار ساليان مميز او را در جهاني كردن گرافيك ايران موثر مي داند :« او در شناساندن گرافيك و طراحي ايران به جهان نقش بسيار موثري داشت. بسياري از جوانان به وسيله كانالي كه مميز باز كرده بود، توانستند به نمايشگاه ها و انجمن هاي خارج از ايران راه يابند. او در ابتدا يك تصوير ساز بود بعد گرافيست و در مرحله آخر تبديل به يك مجري و مدير اجرايي براي گرافيك ايران شد. با توجه به موقعيت خاص كشورمان كه تا پيش از او جايي در گرافيك جهان نداشت مميز توانست فضاي مناسبي براي ما باز كند.»
آيدين آغداشلو ديگر دوست او شيفتگي اش را با تاكيد اين كه مميز به حق پدر گرافيك ايران است مي گويد: «او ستايش شده ترين گرافيست ايران است. نه تنها در باب گرافيك بلكه در گرايش هاي ديگر حوزه هنرهاي تجسمي نيز هيچ كس به اندازه مميز ستايش نشده است. تا پيش از مميز چيزي به عنوان گرافيك وجود نداشت. پيش از او در گرافيك و طراحي ها ما از بدترين انواعي كه مي توانستيم استفاده مي كرديم. البته اين را هم بايد بگوييم كه با آغاز كار مميز كارهايي مثل پوستر، لوگو و آرم معنا پيدا مي كند و مميز به بهترين وجه ممكن توانست بين سنت هاي ايراني و معاني مدرن ارتباط برقرار كند. امروز اگر كسي بخواهد درباره ماحصل گرافيك پيش از مميز حرفي بزند يا آثاري جمع كند چيزي عايدش نمي شود.» البته او تاكيد مي كند كه مميز به پيش از خود نيز بستگي دارد.
محمد احصايي نيز مميز جزو نسلي مي داند كه با حضور آنان نگاه به هنر معاصر اروپا آغاز شد و او نيز همراه ديگران اين نگاه به فرنگ را تجربه مي كرد. اين گونه بود كه مميز با تجربه هاي گرافيك ايراني و نگاه به غرب يك مولف تمام عيار در گرافيك شد.« او در عين حال سركش بود و به اين راحتي ها تسليم قواعد تصويب شده پيش از خود نمي شد. پيش از مميز چيزي نداريم كه بخواهيم از آن حرف بزنيم. اما ويژگي هاي تخصصي آثار مميز حاكي از ذهن طراح تراز اولي دارد كه با آنچه پيش از او موجود بوده، بهترين كارها را انجام مي داد.در واقع نوعي هنر به واسطه نام او رايج شد. آثار او اجتماعي ترين آثار بعد از دهه چهل است. من هيچ كس ديگري را به اين اندازه درخشان، يگانه و خاص در گرافيك سراغ ندارم.»
احصايي هم چنين هنگامي كه در بهمن 83 قرار بود نگارخانه خانه هنرمندان به نام مميز نام گذاري شود گفته بود:« با ديدن مميز به ياد قصه اي از هزار و يكشب مي افتم. قصه آدمي كه روزي اش را در سرزمين هاي ديگري ميجويد. او دور دنيا را مي گردد و سر انجام گنج خود را در شهر خود مي يابد. مميز هم گنج خود را، و سرمايه اصلي اش را، مي يابد و آن را آنقدر بارور مي كند كه از منافعش همه بهرمند خواهند شد»
از نظر گرافيست ها در اولين پوسترها و جلدهايي كه مميز طراحي كرده، شيفتگي به مكتب لهستان ديده مي شود. در دوره دوم او بازگشتي به نمادها و نقوش ايراني داشت. در اين دوره پوسترهاي بزرگداشت دهخدا، خوارزمي، ابن سينا و ديگر كارهاي او با نمادهاي متنوع و زيباي ايراني شكل گرفت. در دوره سوم كار او با سادگي فرم ها، رنگ هاي محدود و نمادهايي متفاوت با قبل ادامه پيدا كرد. مميز در پوسترهايش حتي بدون استفاده از نمادها و علايم ايراني به فضاي ايراني دست پيدا كرده است. او در دهه 50 موفق شد گرافيك ايراني را پايه گذاري كند. فضاي سال هاي 45 به بعد و گسترش و شكل گيري محافل فرهنگي هنري از جمله تاسيس موزه هنرهاي معاصر، هنر را در بين هنرمندان بيشتر از هر زمان ديگري به نمادها و خصوصيت هاي ايراني كشاند و مميز نيز در اين ميان توانست به گرافيك هويتي ايراني ببخشد.
خطوط متفاوتي، كيفيتي كه در آثار مميز اصل باقي ماند، فضاهاي قابل ستايشي، خلق فضاهاي مثبت و منفي، ارتباط صورت ها و ابتكار او در آرم سازي و استفاده از خط و حروف فارسي، عشقي كه به گرافيك داشت با اين كه از تصويرگري آمده بود، همه از ويژگي هاي او و آثارش به شمار مي رود.
|
|
نظر شما در مورد اين خبر؟
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RSS چيست
؟
