خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ فرهنگ و هنر:« شاهنامه يک موزه بزرگ است. اگر کسي مي خواهد ايران را بشناسد بايد شاهنامه بخواند و به کنه وجود آن پي ببرد. مگر نه اين که موزه مجموعه از آداب، رفتار و زندگي مردم يک سرزمين است. شاهنامه نيز چنين نگاهي را در خود دارد. بيانگر تاريخ است. از اين روست که در اين نگاه به معناي امروزي موزه قرار مي گيرد و يک نوع تفکر در آن وجود دارد. »
به گزارش ميراث خبر احمد مسجدجامعي رئيس هيات مديريه موزه ملي قرآن کريم، عضو ايکوم ايران و رئيس کميسيون فرهنگي شوراي شهر تهران که در مراسم روز جهاني موزه ها که توسط کميته ملي موزه هاي ايران(ايکوم) در تالار ناصري خانه هنرمندان سخن مي گفت، با اشاره به همزماني روز جهاني موزه ها با سالروز فردوسي با تشبيه شاهنامه فردوسي با موزه ايراني افزود:«شاهنامه کتاب قرن ها و نسل هاي مختلف است. در زندگي و فهم مردم ما حضور دارد.»
وي با اشاره به اين که در تعبير فردوسي ايران سرزمين اهورايي است، گفت:«فردوسي درباره ايران مي گويد: که ايران باغي است خرم بهار/ همه پر از لاله کامکار. در جاي ديگري هم مي گويد دريغ است که ايران ويران شود/ کنام پلنگان شيران شود. اگر ما اين دو تعبير را در کنار يکديگر قرار دهيم، به کنه تعبيري که فردوسي از ايران ارائه مي دهد مي رسيم.در نگاه فردوسي کنام يعني جنگل و جايي که قانون در آن نيست. اما باغ داراي نظم است و محل روييدن علفهاي هرز نيست. ايران فردوسي که ايران واقعي است سرزميني است اهورايي که دشمنان زيادي دارد. در تعبير حکيم توس دشمنان ايران اهريمنان هستند که مخالف سرسبزي و بالندگي اين خاک اهورايي هستند. »
به گفته رئيس کميسيون فرهنگي شوراي شهر تهران :«اين تعبير نشانه اي نيز هست که در سراسر شاهنامه فردوسي ايرانيان به دنبال دفاع از خرم بهار هستند. پهلواناني که مهمترين خصلت آن ها عنصر خرد و دانايي است. اگر با نگاه فردوسي به امروز ايران نگاه کنيم مي بنيم که در اين سرزمين اهورايي ظرفيت هاي زيادي وجود دارد و ظرفيت هاي فکري و جسمي زيادي وجود دارد. کساني که زندگي خود را براي حراست از فرهنگ و ميراث اين مرز کهن مي گذارند، همان کساني هستند که در کلام حکيم توس پاسدار هويت و حرمت نام و خاک ايران در سطح جهان هستند و در مقابل اهريمناني که قصد تجزيه فرهنگي ايران را دارند مي ايستند. »
مسجد جامعي با اشاره به همزماني امسال با هفتادمين سالروز نخستين موزه مردم شناسي ايران، ضمن تقدير از محمد ميرشکرايي رئيس سابق پژوهشکده مردم شناسي و پژوهشگران اين حوزه گفت:«شما در سال هاي اخير تلاش فراواني براي تدوين و تاليف فرهنگ حوزه تمدني ايران کرده است. اين تلاش براي حفاظت از اين خاک اهورايي است.کاري که موزه ها انجام مي شود به ويژه در حوزه مردم شناسي انجام مي شود در جهت وحدت و انسجام ملي است. همان چيزي که فردوسي در هزار و اندي سال پيش به دنبال آن بوده است. درست زماني که شيعيان را قرمطي مي خواندند و زبان فارسي را از ميان مي بردند. او با کمک شناخت مردم شناسي خود بناي شاهنامه را گذاشت. »
وي در انتها يادآور شد:«امروز ما و شما ميراث دار فرهنگي هستيم که فردوسي ساير بزرگان ما به دنبال حفاظت از آن بودند. امروز تلاش بسياري براي بالا بردن اين سطح وجود دارد .»
موزه حاصل تلاش ده ها پژوهشگر است
محمد مير شکرايي رئيس سابق پژوهشکده مردم شناسي نيز با تبريک روز جهاني موزه ها و هفته ميراث فرهنگي و پاس از هفتادمين سالروز تاسيس نخستين موزه مردم شناسي ايران در خانه مختار السلطنه،به تاسيس دو موزه مردم شناسي ايران در کاخ گلستان و سعدآباد اشاره کرد. وي در ابتداي صحب هاي خود به با اشاره به موزه مردم شناسي کاخ گلستان گفت:«موزه مردم شناسي که در کاخ گلستان است به غلط موزه مردم شناسي کاخ ابيض ناميده مي شود. در صورتي كه موزه مردم شناسي ايران است. ما نبايد نام ايران را از آن برداريم . »
ميرشکرايي با ارائه تاريخچه اين دو موزه ضمن تاسف از تعطيلي آْنها يادآور شد:«هردوي اين موزه با نگاه کارشناسي در ايران راه اندازي شد. اما توسط کساني ارزش آن از بيت رفت .»
اين استاد مردم شناسي که در اين مراسم به دليل راه اندازي موزه مردم شناسي کاخ سعدآباد مورد تجليل قرار گرفته بود؛ با سپاس از همکاران خود در پژوهشکده مردم شناسي، موزه هاي مردم شناسي حاصل تلاش يک گروه دانست:« هر موزه مردم شناسي در ايران راه اندازي مي شود حاصل کار يک نفر نيست. تلاش ده ها پژوهشگري است که در بخش هاي مختلف کار مي کنند. هر کدام از پژوهشگران در بخش هاي مختلف به دنبال گردآوري وجوه زندگي را گردآوري مي کنند. اگر نام يک نفر آورده مي شود تبلور صدها نام است.»
در ابتداي اين مراسم سيد احمد محيط طباطبايي رئيس کميته ملي موزه هاي ايران (ايکوم) ضمن تبريک روز جهاني موزه ها با اشاره به شعار سال 2007 ايکوم گفت:« شعار امسال موزه ها و ميراث انساني و جهاني است. ميراثي که متعلق به همه مردم است و بايد از آن ها پاسداري شود.»
در بخشي از اين مراسم از سه تن از مردم شناسان ايراني که براي تاسيس موزه هاي مردم شناسي تلاش کردند، تجليل شد.
مرحوم علي هانبيال که از بنيانگذاران پژوهشکده مردم شناسي بود و هفتاد سال پيش نخستين موزه مردم شناسي را در خانه شخصي خود بنيان گذاشت. موزه اي که به نام موزه مختارالسلطنه مشهور شد.دکتر محمود روح الاميني مردم شناس و استاد دانشگاه که بنيانگذار موزه مردم شناسي ايران در کاخ گلستان و موزه حمام گنجعلي خان بود. همچنين دکتر محمد ميرشکرايي رئيس سابق پژوهشکده مردم شناسي که بنيانگذار موزه مردم شناسي سعد آباد بود.
در اين مراسم همچنين نخستين سرود ملي ايران که توسط موسيو لومر ساخته با اشعاري از بيژن ترقي با اجراي ارکستر ملل به رهبري پيمان سلطاني از اعضاي ايکوم و صداي سالار عقيلي پخش شد که مورد توجه حاضران قرار گرفت. امير صادقي از شاهنامه خوانان علاوه بر خواندن شعري درباره دکتر ميرشکرايي بخشي شاهنامه خواني کرد. همچنين فيلم مستندي با عنوان کوچ که 70 سال پيش از کوچ عشاير بختياري ساخته شده بود؛ به نمايش در آمد.
فرزانه ابراهيم زاده