خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گردشگري_ پس از گذشت دو سال از وعده مسئولان سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري همدان براي قراردادن شيرسنگي همدان برروي پايه دومتري، هنوز براي مرمت و حفاظت اين شير كهنسال سنگي اقدامي انجام نشده است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري همدان در گفتگو با ميراث خبر از احداث حوضچه اي در اطراف شيرسنگي خبر داد.
اسد الله بيات افزود:« اين اقدام با همكاري شهرداري همدان و به منظور جلوگيري از دسترسي مردم به اين اثر تاريخي انجام مي پذيرد.»
او گفت:« شيرسنگي همدان به لحاظ عجين شدن با اعتقادات مردم اين شهر، موقعيت ويژه اي دارد و براي انجام هرعملياتي به منظور حفاظت و مرمت آن؛ بايد اين موارد را هم درنظر داشت.»
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري همدان نيز در اين خصوص گفت:« دليل اينكه اين سازمان تاكنون اقدامي براي مرمت و حفاظت شيرسنگي انجام نداده اين است كه بايد در اين مورد كاري بي نقص انجام شود كه نه صدمه اي به بناي آن وارد آيد و نه اقدام انجام شده؛ بازخورد بدي به دنبال داشته باشد.»
ابراهيم توتونچي ادامه داد:« كاري كه روي اثر 1700 ساله شيرسنگي به لحاظ مرمت انجام مي گيرد بايد از ديد كارشناسان تاييد شود.»
توتوچي افزود:« كارهاي زيربنايي و پژوهشي بايد پشتوانه علمي داشته باشد تا در دراز مدت غيرقابل تغيير بوده و خروجي آن در شهر؛ بازتاب مطلوبي داشته باشد.»
او خاطرنشان كرد:« به عنوان مثال در مورد مجسمه بوعلي سينا كه در جوار آرامگاه وي در همدان نصب شده است، اقدامات كارشناسي انجام گرفته و اكنون كمتر كسي است كه از اين اثر با وجود طراحي اصولي آن ايراد بگيرد. در مورد شيرسنگي و ساير آثار نيز دقت؛ بر سرعت و شدت عمليات مقدم است چراكه اگر سرعت بدون دقت به كار برده شود بعدها نظام كار به هم خورده و طرح ديگري جايگزين مي شود.»
او با اظهار نارضايتي از اينكه تاكنون هيچيك از آثار معاصر در شهر همدان جاودانه نشده، يادآور شد:« ما اكنون هيچ اثري در همدان نداريم كه از دهه هاي قبل به يادگار مانده باشد. در مورد شيرسنگي هم نبايد اقدامي انجام داد تا دو دهه بعد آن را تغيير دهند.»
او در پاسخ به اين سوال كه آيا روند بطئي مرمت و احيا؛ صدمات ديگري به مجسمه شيرسنگي همدان وارد نمي آورد، اظهار داشت:« طرح حفاظت و مرمت شيرسنگي در مرحله ايدئوگرام است و معاونت ميراث فرهنگي همدان چند ايده را به سازمان متبوع خود ارائه داده است. تا تصويب يكي از آن ايده ها و صدور مجوز كار، نمي توانيم اقدامي انجام دهيم.»
توتونچي با تشريح طرح هاي ارائه شده براي حفاظت از شيرسنگي افزود:« قراردادن شيرسنگي روي سكو به صورت فعلي و توام با مرمت آن، افزودن قطعات سنگي به اين مجسمه به منظور تداعي كردن نمونه اصلي آن، قرار دادن شيرسنگي در ميانه يك حوض براي كاهش دسترسي عموم به آن و كاشت چمن و نرده كشي در اطراف آن، از طرحهايي است كه درجهت انتخاب و اعمال نظر كارشناسي و سپس صدور مجوز به تهران فرستاده شده اند.»
او تصريح كرد:« همه اين موارد نياز به اعتبار ويژه اي دارد و احتمالا طرح حفاظت از شيرسنگي تا سال آينده با تاخير همراه خواهد بود.»
مجسمه شيرسنگي همدان، سنگي قهوهاي رنگ با طولي در حدود 5/3 متر داشته است. پيكر اين مجسمه، باريك اما ورزيده، سينه آن پهن و سرش بزرگ با يال مرغولهاي بوده است. يكي از نشانههاي ويژه مجسمه، يال چندلايي آن با حلقههاي تابدار بوده و پيكري درشت و نيرومند با انحناهاي طبيعي داشته است. پهلوهايش فرورفته و ميان باريك بوده و حدود 70 سانتيمتر بلندي داشته و سر مجسمه نزديك به يك متر پهنا و 30/1 سانتيمتر قد داشته است. سر، يالها و اندام شيرهاي دورهي هخامنشي از قطعههاي جداگانهاي تشكيل ميشد؛ درحالي كه شيرسنگي همدان، مجسمهاي يكپارچه است و اجزاي آن از يكديگر جدا نيست.
اين يادمان تاريخي همدان در وسط ميدان مربع شكلي بههمين نام قرار دارد و تپهاي كه شيرسنگي روي آن قرار گرفته، با پيدا شدن تابوتي متعلق به دوره اشكاني در نزديكي آن، تپهاي باستاني بهشمار ميرود.
مجسمه هاي شيرهاي سنگي، درگذشته، در دروازهي شهر همدان قرار داشتهاند و نقل است كه در سال 319 هجري قمري ديلميان، همدان را تصرف و دروازهي شهر را بهكلي تخريب كردند. حكايت ديگري كه درباره "مرداويج" و تخريب شيرهاي سنگي گفته شده اين است كه او قصد داشت يكي از آنها را به ري منتقل كند، ولي چون موفق نشد، پنجههاي يكي را شكست و ديگري را بهطور كامل تخريب كرد؛ مجسمه آسيبديده تا سال 1328 هجري شمسي روي زمين افتاده بود؛ تا اينكه مهندس سيحون ـ طراح و معمار آرامگاه بوعلي ـ آن را در محل فعلي نصب كرد.
در مورد تاريخ دقيق ساخت شيرسنگي اختلاف نظرهايي وجود دارد؛ ولي برخي با توجه به نحوه حجاريهاي مجسمه و پيداشدن تابوتي اشكاني در نزديكي آن، قدمت مجسمه را مربوط به دورهي اشكانيان ميدانند.
اين مجسمه سنگي در سال 1310 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.
سعيده آقاخاني
RSS چيست
؟
