| نمايش نامه نويس و زبان شناسي با پوزخندي محتاطانه به اوضاع زمان خود
|
|
پيام من اين است سوي جهان
مباشيد جاويد جز راه و شاد
به نزد مهان و به نزد كهان
زمن جز به نيكي مگيريد ياد
ميراث خبر، گروه هنر _ 26 تير ماه سالروز تولد ذيبح بهروز، نمايش نامه نويس و زبان شناس ايراني بود. نمايش نامه نويسي كه به دليل تسلطش به زبان و تاريخ ملي ايران آثارش بر ريشه هاي ملي استوار بود.
بهروز در 26 تير 1269 هجري شمسي در تهران به دنيا آمد. پدرش ابوالفضل طبيب ساووجي از دانشمندان دربار ناصر الدين شاه بود. وي تحصيلات خود را در مدارس قديمه آغاز كرد و براي ادامه تحصيل به مصر رفت و در انجا با علوم جديد آشنا شد و به زبان عربي و انگليسي تسلط يافت.
وي پس از پايان تحصيلات به انگلستان رفت و در دانشگاه كمبريج با پروفسور بروان آشنا و به مدت پنج سال دستيار او شد.
در سال 1302 به ايران بازگشت و پس از مدتي در وزارت ماليه مشغول به كار شد و در همين زمان به گروه تئاتر ايران جوان پيوست. اين گروه به همت مسيو تريان و شركت جمعي از اروپا برگشتگان تشكيل مي شد. عبدالحسين تيمورتاش مدتي رياست آن را بر عهده دداشت و بعد از وي نيز علي اكبر سياسي و مشيرالدوله نفيسي رئيس آن شدند. بهروز از كساني بود كه با اين گروه به روي صحنه رفت و در كنار رضا كمال شهرزاد در نمايش جعفر خان از فرنگ برگشته بازي كرد.
در فاصله بين سالهاي 1303 تا 1310 ذبيح الله بهروز به نوشتن نمايش روي آورد.
مهمترين نمايش نامه او« جيجك علي شاه » بود كه با استفاده از قالب نمايش بقال بازي در حضور در قالبي مدرن به رشته تحرير در آمده بود.
منصور خلج پژوهشگر تاريخ تئاتر با اشاره به اينكه جيجك علي شاه يك كمدي انتقادي در پنج پرده پيرامون دربار استبدادي قاجار است، معتقد است :« جيجك علي شاه پوزخند محتاطانه است به طمطراق ها و تفرعنات رسمي. بهروز در اين نمايش نامه اگرچه يك پادشاه سنتي قاجار را مورد حمله قرار داد اما به طريقي رندانه چشم چشم به روزگار را دارد. »
او در اين اثر علاوه بر هدف سياسي اجتماعي خود در صدد احياي يك قالب نمايشي در حال فراموشي برد.
پس از آن بهروز نمايشي به نام «شاه ايران و بانوي آرمن » ايراني را تدوين كرد كه اثري ايراني و براساس تاريخ ايران است.
در راه مهر نمايش ديگري از بهروز است در پنج پرده كه سه پرده آن را در 1301 تدوين كرد و دو پرده آخر را سي سال بعد نگاشت.
به اعتقاد منصور خلج در راه مهر كوششي است در باز كردن و توصيف عرفان ايراني
از آثار ديگر بهروز«شب فردوسي » بر اساس زندگي ابوالقاسم فردوسي، «حكيم باشي » كه نمايشي كمدي بود است با انتقادات اجتماعي
ذبيح بهروز علاوه بر نمايش نامه نويسي در حوزه ادبيات و زبانشناسي پژوهش هاي زيادي داشت. همچنين در زمينه شعر و شاعري نيز صاحب ذوق بود. كتاب مرات السرير اشعار او است.
او همچنين در ترجمه نيز مهارت داشت. چون ريشه و بنياد كلمات و واژگان را مي شناخت از اين جهت در معادل سازي واژه ها استاد بود.
بهروز در سال 1308 انجمن زبان ايراني را بنياد نهاد كه به بررسي فرهنگ هاي فارسي از جمله برهان قاطع مي پرداخت. سپس انجمن ايرانويچ را پايه گذاشت كه كساني چون دكتر محمد مقدم اوستا شناس و صادق كيا عضويت داشتند.
ذبيح بهروز در بيست و يكم آذر 1350 در تهران فوت كرد.
ماخذ
1_ نمايش نويسان ايران از آخوند زاده تا بيضايي _ منصور خلج
2_ ادبيات نمايشي ايران _ جمشيد ملك پور
3_ شمع فروزاني كه سوخت _ عليقلي مقدم _هنر و مردم دوره 10 ش 112 _ 113 اسفند 1350
|
|
|
|
نظر شما در مورد اين خبر؟
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RSS چيست
؟
