خبرگزاري ميراث فرهنگي _ گروه ميراث فرهنگي _ يک باستانشناس شوشي در انتقاد از اظهار نظرهاي اخير رئيس سازمان ميراث فرهنگي خوزستان درباره هجوم غارتگران به محوطه باستاني شوش در پي پخش يک برنامه تلويزيوني گفت که غارتگران اموال تاريخي سالهاست که در شوش پرسه ميزنند.
به گزارش CHN رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان خوزستان طي مصاحبهاي با يکي از خبرگزاريها اعلام کرده است که در پي پخش برنامهاي تلويزيوني با موضوع وضعيت اسفناک محوطه باستاني شوش، غارتگران به اين منطقه هجوم آوردهاند. اين در حالي است که سابقه حفاري غير مجاز در شوش نشان ميدهد که به علت عدم توجه به وضعيت ميراث فرهنگي اين محوطه باستاني، سالهاست که حفاران غيرمجاز در شوش پرسه ميزنند.
«لقمان احمدزاده»، يکي از باستانشناسان فعال در شهر باستاني شوش دراينباره به CHN گفت: «ساليان سال است که هجوم غارتگران و عتيقهجويان به مجوعه باستاني شوش، تپهها و محوطههاي مهم اين دشت وضعيت ناگواري را بهوجود آورده كه موجب نگرانيهاي فراواني شده است.»
وي در ادامه با انتقاد از مصاحبه رئيس سازمان ميراث فرهنگي خوزستان گفت: «ادعاي رئيس سازمان ميراث فرهنگي خوزستان مبني بر اينکه پخش يک برنامه تلوزيوني از سوي سازمان صدا و سيما باعث شده که مردم و فرصت طلبان از نقاط مختلف کشور به اين منطقه هجوم بياورند در واقع بي پايه و اساس است.»
وي در ادامه گفت: «مردم شوش ساليان سال است که ميدانند روي يک محوطهاي باستاني سکونت دارند. اصلاً موجوديت شهري شوش به خاطر همين محوطه شکل گرفته است. اولين ساکنان اين شهر در واقع کارگراني بودند که براي هيأتهاي باستانشناسي فرانسوي به عنوان حفار کار ميکردند. هنوز در اين شهر افرادي با خاطرات اين کاوشها به سرپرستي دومکنم، گيرشمن و همچنين ژان پرو آخرين سرپرستي هيآت فرانسوي در شوش زندگي ميکنند. اين افراد که جواني خود را در اين هيأت ها سپري کردهاند هنوز نسبت به حفظ اين آثار تعصب خاصي نشان ميدهند.»
اين باستانشناس افزود: «همچنين به جرأت ميتوان گفت علاوه بر مردم شوش اغلب مردم کشور اين شهر را به عنوان يک شهر باستاني ميشناسند. با نگاهي به کتاب تاريخ دوران راهنمايي ميتوان دريافت که حتي دانش آموزان ايران زمين نيز از باستاني بودن اين شهر آگاهي دارند.»
احمدزاده با تاکيد بر اين موضوع که حضور حفار غيرمجاز در شوش اتفاق تازهاي نيست گفت: «در واقع پرسه زدن افراد در اين محوطه ارتباطي به پخش برنامه سازمان صدا و سيما ندارد و اين موضوع امري عادي و روزمره است. يکي از دلايل عمده و مهم آن عدم وجود حصار کشي اين محوطه باستاني است. اين موضوع يکي از مسائلي بود که در آن برنامه تلويزيوني نيز به آن اشاره شد.»
وي در ادامه گفت: «اما جاي تعجب اينجاست که رئيس سازمان ميراث فرهنگي خوزستان اعلام ميکند که با اين حرکت اشتباه صدا و سيما، ما در حال حاضر نگران اين هستيم که غارت دسته جمعي محوطه تاريخي جيرفت در استان کرمان در محوطه تاريخي شوش به وقوع بپيوندد!. آيا اين به نوعي زير سوال بردن يگان حفاظت ميراث فرهنگي شوش نيست؟»
به گفته وي آنچه مسلم است هجوم حفاران غير مجاز و غارت دسته جمعي محوطه باستاني جيرفت، ضعف مديريت ميراث فرهنگي استان کرمان در خصوص عدم حفاظت از اين محوطه عظيم باعث چنين فاجعهاي شد.
احمدزاده با اشاره به اهميت اخبار منتشر شده درباره جيرفت گفت: «بايد به اين نکته توجه داشت که محوطه باستاني جيرفت قبل از جنجالهاي رسانهاي مورد هجوم قاچاقجيان قرار گرفته بود. انتشار اخبار اين فاجعه از سوي رسانههاي خبري باعث ايجاد تدابيري جهت حفظ اين محوطه بينهايت ارزشمند شد.»
اين باستانشناس فعال افزود: «موقعيت محوطه باستاني شوش به گونهاي است که در مرکز شهر امروزي شوش قرار گرفته و نه تنها از سوي يگان حفاظت ميراث فرهنگي شوش بلکه علاقمند محلي اين شهر نيز از اين محوطه حفاظت ميکنند. حتم به يقين اگر به غير از اين بود با توجه به جايگاه ارزشمند شوش که بر همگان پوشيده نيست تاکنون به وضعيت مشابه محوطه باستاني جيرفت دچار شده بود.»
به گفته وي به طور کلي به نظر ميآيد که مديريت ميراث فرهنگي خوزستان به جاي پاسخ به مسائل مطرح شده در آن برنامه تلويزيوني و رفع مشکلات محوطه باستاني شوش که در وضعيتي بحراني قرار دارد، با فرافکني در صدد پاک کردن صورت مسئله برآمده است.
وي افزود: «همچنين سياستهايي که از سوي سازمان ميراث فرهنگي در چند سال اخير در زمينه محوطه باستاني شوش اعمال شدهاند به هيچ وجه قابل قبول نيستند. بر مبناي آمارهاي موجود طي سالهاي اخير شوش يکي از خبر سازترين محوطههاي در معرض خطر کشور بوده است. »
وي تاکيد کرد: «در واقع ما در زمينه حفاران غير مجاز با بحران مواجه نيستيم و بحران کنوني عدم تعيين حريم محوطه باستاني شوش است.»
احمدزاده در پايان تاکيد کرد: «عدم تصويب حريم پيشنهادي ازسوي سازمان ميراث فرهنگي باعث شده تا عملاً راهکارهاي قانوني براي جلوگيري از ساخت و سازهاي غير قانوني در حريم محوطه باستاني شوش وجود نداشته باشد. اين ساخت و سازها به گونهاي است که مانع ثبت محوطه باستاني شوش در فهرست آثار جهاني ميشوند.»
پيش از اين شهرام زارع، باستانشناس و سردبير مجله باستان پژوهي نيز با انتقاد از مصاحبه رئيس سازمان ميراث فرهنگي خوزستان اعلام کرده بود که طي چند سال اخير رياست اين سازمان بارها نسبت به انتقاداتي که از وي شده واکنشهاي اينچنيني نشان داده است.