| زنوز شهري از نور ستاره قطبي
|
|
سيبهاي زنوز به قدري درخشانند كه طبق افسانه هاي اين شهر حاصل تابش ستاره قطبياند.
|
.jpg)
|
تهران_ ميراث خبر:
جاذبههاي گردشگري، بهنام همايوني: زنوز شهرستاني است در 25 كيلومتري شمال شهرستان مرند. شهرستاني كه به گواه اسناد تاريخي يكي از زيباترين باغ شهرهاي ايران است. شهرستاني كه سومين درالفنون ايران در آنجا تاسيس شده است. به اين جهت سطح تحصيلات عمومي مردم اين شهر و روستاهاي اطراف بالاست.
زنوز در كنار جاده ارتباطي تبريز جلفا قرار دارد و براي رسيدن به آن از مركز شهرستان مرند _ 60 كيلومتري تبريز - 300 تومان و از تبريز يك هزار تومان هزينه با صرف زماني كمتر از يك ساعت نياز است.
با اين كه در اين شهرستان امكانات اقامتي آنچناني وجود ندارد اما ميهمان نوازي زنوزيها به اندازهاي است كه مي توان اين نقصان را در بازديد از اين شهر ناديده گرفت. علاوه بر كمپهاي اقامتي كه در حاشيه سد تفريحي زنوز ساخته ميشود از مهمانسراي جهانگردي مرند نيز ميتوان به عنوان اتراقگاهي براي گردش در كل دره مرند و زنوز استفاده كرد.
زنوزشهري با هويت كمنظير و داراي ارزش ميراث فرهنگي و گردشگري خاص و يكي از شهرهاي ممتاز با بافت خانهباغ كشور و منطقه است. نزديكي به گمرك نوردوز و منطقه ويژه تجاري جلفا، كاهش مسير ارتباطي مركز استان به گمركات نوردوز و منطقه ويژه تجاري جلفا و امكان كاهش مسير ارتباطي مركز استان به گمركات نوردوز در صورت اتمام راه ارتباطي از شاخصه اي دسترسي به اين شهر است.
موقعيت اقليمي :
زنوز كوهستانيترين نقطه شهر در شهرستان مرند است كه ارتفاع آن از سطح دريا حدود 1600 متر و فاصله آن از مركز شهرستان 30 كيلومتر است. حدود زنوز در تابعيت شهرستان مرند از شمال شهرستان جلفا، از شرق شهرستان ورزقان از غرب دهستانهاي هرزندات شرق و غربي است .موقيعت جغرافيايي 45 درجه و56 دقيقه طول شرق 38 درجه و36 دقيقه عرض شمالي است.
در مورد تاريخچه شهر زنوز بطور دقيق نمي توان اظهارنظر كرد. زنوز در دوره صفويه اهميت بسياري داشته، به طوري كه تفنگچيان زنوز از قلعه ها وشهرهاي مهمي مثل تفليس وايروان محافظت ميكردهاند. از نظر موقعيت اجتماعي نيز زنوز شهريست با جميعت حدود 5 هزار نفر كه تاريخ تاسيس شهرداري در آن به سال 1332 بر ميگردد. البته اين شهر جميعتي در حدود 20 هزار نفر داشته كه به دليل مهاجرت رو به كاهش نهاده است.
در مورد اين شهر روايات تاريخي و افسانههاي زيادي وجود دارد. براي نام زنوز همانند بسياري از آباديهاي قديمي معني و مفهوم روشني وجود ندارد. برخي معتقدند كه زنوز به معني شن و ماسهزار است و تعدادي اعتقاد دارند كه زنوز يعني دو بهاره. به اعتقاد آنها بهار اول زنوز در خود فصل بهار و بهار دوم هنگامي است كه سيبها در تابستان ميرسند. هر چند اين معني امروزه بيشتر در بين مردم جايگاه دارد اما نظرات ديگري نيز در مورد اين شهر وجود دارد. شهر يونس يكي از آنهاست. وجود آرامگاه منتسب به حضرت يونس در زنوز كه در زبان ترکی آذربايجاني يونوس تلفظ ميشود باعث شده اين احتمال نيز كه نام زنوز از يونس گرفته شده باشد كم رنگ نباشد.
اما آنچه در اين سالها زنوز را شهره خاص و عام كرده نام سيب درخشان زنوز است. در مورد سيب اين شهر نيز روايات زيبايي وجود دارد: بعضي معتقدند باغهاي سيب اين شهر به گونه اي در جهت شمال به جنوب ساخته شدهاند كه به هنگام تابش ستاره قطبي درخشندگي خيره كنندهاي را دريافت ميكنند و به همين دليل است كه تمام سيبهايي كه در اين منطقه توليد ميشوند علاوه بر بوي خوش از درخشندگي بالايي برخوردار هستند.
جاذبه هاي گردشگري
پل قديمي ومشهور قيزيل كورپي (پل طلا)، كالاش (باغ اميني)، تفرجگاه ماهار، كوه سلطان سنجر، تفرجگاه آدنه، تفرجگاه دره چمن، تفرجگاه دامجي قيه و حاشيه سد زنوز از جاذبه هاي طبيعي و تاريخي زنوز محسوب ميشوند.
زنوز داراي شخصيتهاي فرهنگي و ديني قابل اعتنايي نيز بوده است كه مقبره برخي از آنها به عنوان زيارتگاه و جاذبه گردشگري محسوب ميشود. مقبره ميزا حسن فاني زنوزي، مقبره سيد هاشم ابن سيد حسن، مقبره شيخ زينالعابدين زنوزي معروف به شيخ، آرامگاه يونس نبي، پير عثمانلي، مقبره آقا مير علي اكبر، پير اويو قلي وپير درويش قيزي.
اما طبيعت و توپو گرافي زنوز نيز ميتواند جزو بهترين مجموعه طبيعي ايران محسوب شود. گردهم آمدن جاذبههاي كوهستاني، آبي، اقليمي و فرهنگي در كمترين فاصله از يكديگر اين شهر را علي رغم كمبود تاسيسات گردشگري در زمره يكي از بهترين مناطق اكوتوريستي ايران قرار داده است. صخره هاي ممتد و زيباي سلدرم در حاشيه بستر رودي كه از سد زنوز خارج ميشود چشم انداز و قابليت منطقه را براي برگزاري تورهايي مانند طبيعت گردي، صخرهنوردي، كايت سواري و پرش با بانجي مستعد نشان ميدهد.
همچنين احداث تله طائر(اتوبوس هوايي) كه اولين تله كابين از نوع خود در ايران است اين منطقه را براي احداث تاسيسات گردشگري در اولويت نگاه سرمايه گذاران فرهنگي و گردشگري قرار داده است.
يكي ديگر از جاذبههاي شهر زنوز كه شايد مهمترين آن باشد روستاي تاريخي پلكاني زنوزق است. روستايي كه به گواه بسياري از پژوهشگران و ايران شناسان منحصر به فرد است.
بافت بناها در اين روستا فضاي زيبا و دلنشيني را آفريده و با جميعتي در حدود 4 هزار نفر ساكن آن را به يكي از بزرگترين روستاهاي تاريخي كشور تبديل ساخته كه داراي ارزشهاي معماري خاص و ممتاز است. وجود قلعه تاريخي زنوزق كه تاكنون هيچ كاوشي در آن صورت نگرفته گوياي بسياري از مراحل رشد آن روستا است كه كاوش در آن ميتواند بسياري از ذهنيات تاريخي در مورد زنوز را روشن كند. در گورستان زنوزق كه در جنوبي ترين نقطه روستا قرار دارد سنگ نوشتههاي مربوط به قرن هشتم هجري را ميتوان يافت.
در زنوز قديم بيش از 500 چشمه وجود داشته و اكثر آنها به علت موقعيت زمين به سوي قبله جاري ميشدند. در برخي نوشته ها تعداد اين چشمه ها 360 يا 370 عدد ذكر شده است و اكنون نيز اكثر آنها در حياط منازل، باغات وكوچه ها موجود هستند و جريانشان سرسبزي خاصي را در سراسر اين منطقه به وجود آورده است. از جمله اين چشمه ها مي توان عبدالله چشمه سي، پاشا سويي، مركو يا ملك آب، نهردوشان، كندارخي، ابولفتح چشمه سي (آب منبع قديم زنوز) علي سويي، خطيب، عزيز چشمه سي را نام برد.
وجود سد زنوز چاي از عمده ويژگيهاي منابع شهر است. افزون بر آن آب بندهاي متعددي در حوزه موجود است كه از آن جمله مي توان به آب بند زنوز در روبروي قريه قره تپه، آب بند روستاي زنوزق (استخر آبياري) همچون قوشا گوللر،:كالاش، طالب، قره گل، مارازا و غيره نام برد.
كشاورزي و محصولات عمده:
كشاورزي و باغداري زنوز از دير باز مورد توجه بوده و به لحاظ استعداد و منطقه به فرآورده هاي سيب سردرختي زنوز اشتهار فراوان دارد. به طوري كه ايرانيان زنوز را بيشتر به واسطه سه مشخصه ميشناسند. فرهنگ توسعه يافته، سيب و صنايع دستي.
سيب سر درختي يكي از شناسه هاي كشاورزي زنوز از قديم الايام بوده است و وجود دهها گونه سيب بومي در توليدات كشاورزي تنوع خاصي را در اين شهر و پيرامون آن بوجود آورده است. علاوه بر سيب، سردرختيهاي گوناگون از جمله زرد آلو، گردو، گلابي، آلبالو و ديگر محصولات با كيفيت نيز در زنوز بعمل ميآيد.
عسل زنوز نيز از توليدات با ارزش منطقه است. در حدود 10 درصد از ساكنين در زنبورداري فعال هستند.
صنايع دستي :
صنايع سفال و سراميك زنوز از ديرباز معروف بوده و در حال حاضر 3 كارگاه يكي وابسته به سازمان صنايع دستي و 2 كارگاه خصوصي در اين زمينه فعاليت ميكنند.
علاوه بر كارگاههاي سفال و سراميك صنايع دستي ديگري از قبيل جوراب بافي ' گليم بافي ، جاجيم بافي نيز از ديگر صنايع دستي در حال فراموشي اين شهر رويايي است كه نياز به توسعه و سرمايه گذاري دارد. |
|
نظر شما در مورد اين خبر؟
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RSS چيست
؟
