خبرگزاري ميراثفرهنگي_ گردشگري_ نخستين دستاورد بزرگ سفر ِ زوج جهانگرد ايراني موتورسوار، بازيابي كتيبه گمشده خشايارشا در درياچه وان تركيه بود.
به گزارش ميراث خبر، در حالي که از خروج زوج جهانگرد ايراني از کشورمان و ورود آنها به کشور ترکيه کمتر از دو هفته ميگذرد، خانم و آقاي قيدي براي هم ميهنان خود، تحفهاي بسيار ارزشمند فرستادهاند. اين هديه، شامل تصاويري از کتيبه خشايارشا در کنار درياچه وان در کشور ترکيه است که تاکنون هيچ تصويري از آن در دسترس دانشمندان نبوده است.
غلامرضا رمضاني، مديرعامل مؤسسه
رشد پژوهش ايرانيان که مديريت گروه پشتيباني و برنامه ريزي سفر به دور دنيا در 800 روز را به عهده دارد، با اعلام اين خبر، اظهار داشت:« پيش از آغاز سفر زوج جهانگرد ايراني، گروه کارشناسي ما اهدافي را براي اين سفر طراحي کرد که يکي ازاين هدفها تلاش براي يافتن موضع دقيق کتيبه خشايارشا در درياچه وان در ترکيه بود.»
وي افزود:« دکتر رزمجو ـ متخصص تاريخ هخامنشيان و زبان پارسي باستان ـ در نشستهاي کارشناسي، توجه ما را به اين کتيبه جلب كرده بودند و ما با توجه به اطلاعات دريافتي از ايشان ميدانستيم که چنين کتيبهاي در ارتفاعات اطراف درياچه ياد شده وجود دارد. همچنين متوجه شده بوديم که نه تنها هيچ عکس و تصويري از اين کتيبه در دسترس نيست، بلکه محل و موضع دقيق اين کتيبه هم ناشناخته است.»
رمضاني در ادمه افزود:« ظاهراً حدود يکصد سال پيش طرحي از روي اين کتيبه تهيه شده بوده است که متخصصان زبانهاي باستاني از روي اين طرح اقدام به خواندن و ترجمه اين کتيبه کرده بودند. اين کتيبه نخستين بار توسط آقاي رونالد گراب کِنت ـ زبان شناس ـ در سال 1908 ميلادي خوانده و ترجمه شده است. اما همانطور که گفته شد همه دانشمندان تا پيش از تلاش زوج جهانگرد کشورمان، از موضع دقيق اين کتيبه بياطلاع بودند و هيچ تصويري هم از اين کتيبه در دسترس نبوده است. خوشبختانه اين افتخار نصيب خانم و آقاي قيدي شد که سفر خود را در چند روز نخست ِ اين سفر دور و دراز، با بازيابي موضع دقيق کتيبه خشايارشا در درياچه وان و با تهيه عکس و فيلم کامل از اين کتيبه، خجسته و مبارک کنند.»
رمضاني اضافه کرد:« البته براي پيدا کردن اين کتيبه، از يک سو خانم و آقاي قيدي به محض ورود به کشور ترکيه از دو نفر از راهنمايان منطقه (يک نفر ايراني و يک نفر اهل کشور ترکيه)، ياري گرفتند و از سوي ديگر با توجه به کتيبههاي ديگري که با خط و زبانهاي متفاوت در منطقه وجود دارد، براي اطمينان از اين که اين کتيبه، همان کتيبه مورد نظر باشد، در تهران هم گروهي تشکيل شد که تصاوير دريافتي از طريق اينترنت را براي دکتر رزمجو ارسال کنند تا اطمينان لازم به دست آيد.»
به گفته وي، چهار روز همه اين افراد در ترکيه و در کشورمان از صبح تا نيمه شب در حال جست و جو و فعاليت بودند تا اينکه در شامگاه روز چهارشنبه در تاريخ دهم مرداد دکتر رزمجو، آخرين تصاوير دريافتي از ترکيه را که توسط خانم و آقاي قيدي تهيه شده بود، تأييد كردند.»
رمضاني تصريح كرد:« ما ضمن شادباش به همه مردم کشورمان و ضمن آرزوي دستيابي اين زوج جهانگرد به همه اهداف فرهنگي بزرگ ِ تعريف شده براي اين سفر، از همه ايرانيان ميهن دوست در هرکجاي جهان که هستند، درخواست ميکنيم که از حرکت بزرگ اين زوج جوان ايراني که اين چنين پر برکت و خوش آغاز است، حمايت کنند و دست ياري ما را براي همراهي با اين زوج درتمام روزهاي اين سفر بفشارند.»
متن کامل ترجمه فارسي کتيبه خشايارشا در درياچه وان در شرق کشور ترکيه (اصل اين کتيبه به سه زبان: پارسي باستان، ايلامي و بابلي نوشته شده بوده است) چنين است:
خداي بزرگ است اهورامزدا که بزرگترين خدايان است
که اين زمين را آفريد و آن آسمان را آفريد
که شادي را براي مردم آفريد
که خشايارشا را شاه کرد
يگانه فرمانرواي بسياري
من خشايارشا، شاه بزرگ، شاه شاهان
شاه مردمان بسيار
شاه در اين زمين دور و پهناور
پسر داريوش شاه هخامنشي
گويد خشايارشا: داريوش شاه که پدرم بود، به خواست اهورامزدا [ بناهاي ] زيبايي ساخت و او دستور داد اين کتيبه کنده شود.
اما نوشته اي در آن کنده نشد
پس از آن من دستور دادم اين نوشته کنده شود.
اهورامزدا با خدايان مرا و شهرياري مرا و آنچه که من ساخته ام نگاه دارد.
رمضاني افزود:« من به عنوان يک شهروند ايراني، بازيابي اين اثرتاريخي گران سنگ را به همه مردم ايران، باستان شناسان و کارشناسان زبان هاي باستاني به ويژه متخصصان زبان پارسي باستان تبريک مي گويم و از سوي همه ايرانيان ميهن دوست، از صميم قلب از خانم و آقاي قيدي ـ زوج جهانگرد گرامي ايراني ـ يه پاس همت بلند و کوشش بي دريغشان در يافتن اين اثر، سپاسگزاري مي کنم.»
وي گفت:« درپايان از تلاش و زحمات ياران و همراهان اين سفر، آقايان دکتر شاهرخ رزمجو، دکتر چيت ساز، دکتر ابراهيم شاه، محمد حسين نوريزاد، رضا ثمري، امير رمضاني دورکي و حسين سلطانزاده و ياران مستقر در رايزني فرهنگي ايران در آنکارا کمال تشکر و سپاس را داريم.»