خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گردشگري_ "كريستيان تئودورسكو"، سفير روماني در تهران در سال 2000 يعني يك سال پس از اتمام اولين دوره ماموريتش به عنوان سفير در تهران، در بخارست با نسخه فارسي و انگليسي كتابي درمورد ايران روبرو ميشود به نام "ايران توريستي" نوشته امير طاهري. او كه بسيار علاقمند به شناساندن كشور محل ماموريت خويش به هموطنانش بوده با همكاري دائره المعارف بخارست اقدام به ترجمه اين كتاب به زبان رومانيايي كردهاست. درنهايت اين كتاب پس از كمتر از 6 ماه چاپ شده و در كتابفروشيها عرضه شد.
وي ميگويد:« وقتي مدتي بعد نخستين نسخههاي اين كتاب را زماني كه سفير روماني در تايلند بودم دريافت كردم بسيارخوشحال شدم كه از طريق آن يك به يك شهرهاي ايران به زبان رومانيايي معرفي شدهاست.»
علاقه او به ايران و چگونگي رابطه دو كشور ايران و روماني موضوع گفتگوي ميراثخبر با سفير روماني در تهران شد. اين گفتگو همچنين دربرگيرنده خاطراتي است كه وي از زمان ورود خود به ايران در نخستين روزهاي بهمن سال 57 دارد.
* جناب سفير از خاطرات ورودتان به ايران همزمان با ورود امام خميني (ره) به كشور بگوييد.
_ پس از اتمام تحصيلاتم در رشته زبان و ادبيات فارسي در دانشگاه تهران در بهار سال 57 به كشورم بازگشتم و بنابه نياز وزارت امورخارجه به خدمت در زمينهاي با افتخار و با وقار در حوزه ديپلماسي كشورم درآمدم و اينگونه اولين ماموريت سياسي من با عنوان يك ديپلمات تازه كار با عنوان كمك وابسته سياسي سفارت روماني درتهران آغاز شد.
و اين آغاز؛ درست همان روزي بود كه امام خميني وارد ايران شدند. ايام بسيار پرخاطرهاي بود نه فقط از آن جهت كه در فرودگاه نزديك بود نياز به ويزا نداشته باشم چراكه همه مسئولان كنترل ويزا براي استقبال از امام و گروه همراه رفته بودند بلكه از اين نظر كه ايام بسيار پراميدي براي ملت ايران بود. ايام دشواري كه نمي دانستيم فردا چه ميشود و خوشبختانه به خير گذشت و تاريخ بدون ريزه كاريها، آن ايام را شرح ميدهد. بي شك ايام تاريخي بود و من اين شانس را داشتم كه شاهد آن لحظات باشم.
* چه شاخصههايي از آن روزها در ذهنتان ماندهاست. از مردم؟ فضا و .....؟
_ به خاطر داشته باشيد كه حدود كمتر از يك سال قبل از آن روزها من ايران را ترك كردهبودم يعني با فضاي پيش از انقلاب تا اندازهاي آشنايي داشتم. در ايام پاياني تحصيلاتم در دانشگاه تهران زماني كه هنوز ربطي با سفارت نداشتم در دانشگاه تهران دريافت يك مدرك تحصيلي مدت طولاني طول ميكشيد. اعتصابات دانشجويي در جريان بود و گاهي اوقات دانشگاه توسط نيروهاي نظامي محاصره ميشد به شكلي كه كلاس رفتن ميسر نبود. بعد مدتي به روماني رفتم و پس از بازگشتم تمام حركت هاي تكميلي انقلاب را ديدم. برخي از آنها را با چشم خود مشاهده كردم، اعلام پيروزي انقلاب را از سخنان امام خميني دريافت كردم و به سفيرم گزارش كردم.
دوران نسبتا آشفتهاي بود اما ملت پراز اميد و شوق بود. آغاز يك روز نوين در يك صفحه نوين در تاريخ يك مملكت.
و از نظرما انتخاب ملت ايران در انتخاب سرنوشت خويش محترم بود همانگونه كه 10سال بعد زماني كه ملت روماني تصميم گرفت انقلاب كند و پيش به سوي دموكراسي برود كشور جمهورياسلامي ايران ازجمله نخستين كشورهايي بود كه اين انتخاب ملت روماني را با به رسميت شناختن نظام جديد ارج نهاد.
*اصلا چه شد كه آمديد به ايران و تحصيل زبان فارسي را انتخاب كرديد؟
_ شما در واقع داريد از روياهاي من در 35 سال پيش مي پرسيد. من بسيار علاقمند و كنجكاو بودم. در موسسه زبانهاي خارجي بخارست تحصيل مي كردم و پيشرفت خوبي در تحصيلاتم داشتم. در كنكوري كه به اعطاي بورس خارج از كشور تعلق داشت شركت كردم و اين حق را داشتم كه از ميان كشورها يكي را انتخاب كنم. از آنجاكه روياي من همواره اين بود كه ارتباط تاريخي ميان زبانهاي اروپايي را براي خودم روشن كنم يعني يك زبانشناس تاريخي بشوم. اطلاع داشتم كه زبانهاي هند و اروپايي چگونه آغاز شدند و اين حركت به دو جريان هند و اروپايي و هند و ايراني، يكي از شمال درياي خزر و يكي از جنوب درياي خزر منشعب مي شود. در واقع يك رشته مشتركي درميان آنان وجود دارد و از اين جهت ايران را انتخاب كردم و تاكنون نيز از انتخاب خود پشيمان نشدم.
از طرفي معلومات تاريخي كه در جواني زودرس در دوران مدرسه ابتدائي همچنين اخباري كه در مورد تمدن و فرهنگ ايراني داشتم باعث شد ايران را انتخاب كنم.
و اكنون من به عنوان يك فرد خارجي با كمال تواضع در مقابل كوه عظيم فرهنگ و ادب ايراني سعي دارم سررشته هاي آن را در دست بگيرم تا خود را با كشاندن آنها به جايي برسانم. هنوز زمان زيادي تا به پايان رسيدن مطالعات و تحقيقم باقيمانده و من بيم دارم كه عمر مجال ندهد.
اين گفته اصيل و مشهور ايراني « ز گهواره تا گور دانش بجوي» كه گوينده آن والاگهري از حكمت ملت ايران بوده است بسيار به جاست و من در پي آن خواهم رفت.
* جناب سفير مردم روماني تا چه ميزان با كشور ايران آشنا هستند و آيا تشابهي ميان دو فرهنگ وجود دارد؟
_ نام ايران براي رومانيايي ها نام آشنايي است و با تلاشهاي سفارت بهتر شناسانده شدهاست. اخيرا نمايشگاهي از مجموعهاي بسيار زيبا از آثار و نسخ خطي ايراني متعلق به كنابخانه آكادمي ملي روماني با حضور مقامات رومانيايي و با همكاري سفارت ايران در روماني افتتاح شد. اين مجموعه شامل 400 نسخه كتاب دست نويس ايراني موجود در اين كتابخانه كه قدمت برخي از آنها حتي به 6 قرن پيش مي رسيد همراه با تذهيب و مينياتورهاي زيبا و آثاري از شاهنامه و كتابهاي اخلاقي ازجمله اخلاق محسنين است. اين مجموعه به عالم بزرگ و مورخ رومانيايي «تيموتي چي پاريرو» تعلق داشته كه يك قرن پيش جمع آوري شده و پس از مرگ وي به آكادمي ملي روماني اهدا شده است.
اين امر مايه بسي افتخار براي ماست كه چنين گنجي را در كشور خويش داشته باشيم و ازطرفي نشان دهنده علاقه اين مورخ و بيداري و تفكر مردم كشور ما به جمع آوري چنين آثار ارزشمندي است.
مردم روماني از چنين نمايشگاههايي كه دركنار معرفي هنر ايران، قدرت تمدن ايراني را نيز نشان ميدهد؛ استقبال مي كنند.
ايران همواره در كتابهاي تاريخي همانند ساير كشورهايي كه سهمي در ايجاد تاريخ بشريت داشتهاند حاضراست. در كلاسهاي دوران ابتدايي پس از دوره هاي ماقبل تاريخ، عصر فلزات و پس از تمدن كهن مصر، شرح تمدن كهن ايران رفته بود و من به ياد مي آورم كه يكي از صفحات كتاب تاريخ من به طور كامل با تصويري از سربازان هخامنشي روي پلكان كاخ آپادانا پرشده بود.
رومانياييها در اين حد ايران را مي شناسند و احترام خاصي براي چنين تمدني قائل هستند. چراكه خود آنها نيز داراي تمدن كهني هستند. دو هزار و اندي سال پيش، پس از دوران هخامنشيان، رومي ها كه امپراطوري عظيمي داشتند "داچيا" را فتح كردند و با بوميان منطقه مخلوط شدند و چند قرن بعد ملت روماني كه نام خود را از امپراطوري روم گرفته است پديدآمد.
تپههايي مانند تپه سيلك در ايران، تپههاي باستانشناسي فراواني در روماني وجود دارد كه باستانشناسان روي آن تحقيقات انجام ميدهند و گنجهايي از تمدن وقت شامل دست ساختههاي مربوط به زندگي روزمره، آثار سفالي يا جواهرآلات و زيورآلات قيمتي از اين منطقه كشف شدهاست.
مجسمهها نيز مانند تمدن ايراني نقش بسزايي در تمدن رومانيايي دارند. ارتباط انسان با خداوند در صحنههاي تجسم شده با مجسمهها و ديوارهاي پر از طرحهاي گوناگون به خوبي تصوير شدهاست.
در سفالينههاي بجا مانده از دو تمدن ايران و روماني شباهتهاي بسياري از نزديكي دو تمدن موجود است. شباهت نقش روي اين سفالينهها بسيار تعجب برانگيز است و باستانشناسان دو كشور درحال انجام تحقيقاتي پيرامون وجوه مشترك فرهنگي اين دو تمدن در آن دوره خاص هستند.
* سابقه روابط دو كشور ايران و روماني به چه زماني بازمي گردد؟
_ رابطه دو كشور در سطح سفارت به 105 سال پيش بازمي گردد و اين مايه افتخار من است كه اسنادي از اين ارتباط كه سابقه قابل ملاحظهاي است، درمحل سفارت موجود است.
از طرفي ورود كشور من به اتحاديه اروپا ادامه سطح ديگري از تلاش كشورمان براي دسترسي به يك هدف سياسي، اقتصادي و اجتماعي مهم يعني ورود به گروه توسعه يافته قارهاي كه هميشه در آن بوديم را فراهم آورد كه به نظر من پنجرهاي ديگر را براي گسترش روابط سنتي كشورمان با كشورهاي اطراف اتحاديه اروپا ازجمله ايران بازميكند.
هرچند كه زمينههاي گوناگون همكاريهاي اقتصادي و صنعتي سبب شده تا از ديرباز روماني براي ايرانيان شناخته شده باشد.
كشاورزان ايراني همچنان نام تراكتورهاي روماني به خاطردارند. 22هزار تراكتور يونيورسال كه زماني توسط كارخانه تبريز به بازار كشاورزي ايران ارائه شد و دهها سال به كشاورزي اين كشور خدمت كردند و برخي از آنها شايد هنوز فعال باشند.
همچنين عدهاي از شركاي اقتصادي ما در پروژههاي ايجاد خطوط انتقال نيرو ممكن است هرگز فعاليتهايي طرف روماني را در اين زمينه و درمناطق پرخطر اطراف شهرهاي اهواز و دزفول، دوران جنگ ايران و عراق در اين زمينه از ياد نبرند.
يا شايد به مدت صدسالي كه يك سد آبي مي تواند دوام داشته باشد سهم رومانياييها در ساخت سد وفرقان ساوه فراموش نشود. كار عظيم و دشواري كه با دستان ماهر كارگران ايراني و رومانيايي انجام شد.
فعاليتهاي مشتركي كه در شمال كشور در بخش دام و طيور بويژه تكنولوژي آبزيان با همكاري متخصصين روماني انجام شده در مجتمع سفيدرود رشت نيز نه تنها در سطح همكاري دوجانبه بلكه يك فعاليت گسترده بينالمللي بوده و به ياد مانده است.
*و برنامههاي شما براي همكاري گستردهتر چيست؟
_ با وجود دستاوردهايي كه تاكنون در اين همكاريها داشتيم به قدم بعدي فكر ميكنيم. با تغيير نظام در كشور روماني و با افزايش سهم بخش خصوصي در تصميمگيري اقتصادي؛ قطعا فعاليتهاي عظيمي در اين بخش با سرمايهگذاريهاي بزرگ انجام خواهد گرفت و با اين تغيير كه ديگر يك فرد تصميمگيرنده براي تمامي جامعه نيست و تك تك افراد جامعه ميتوانند براي خويش تصميمگيري كنند، فرصتهاي جديدي بوجود ميآيد. بنابراين امكانات فراواني براي همكاري ميان دو كشور فراهم است و بايد راهكارها را يافت.
* نظرتان درباره جاذبههاي گردشگري ايران چيست و كداميك براي رومانياييها جذابتراست؟
ايران كشور عظيمي است با زيبايي هاي بيشمار. چندي پيش در ديدار از قزوين مطلع شدم كه در اين شهر در حدود 1400 اثر به ثبت رسيده است و اين كار بزرگي است براي منطقهاي كه تا 30 سال پيش تنها مي شد از كنار آن عبور كرد. اين شهر درحال حاضر2/1 ميليون نفر جمعيت دارد با يك شهر صنعتي و چند دانشگاه. و تنها اين نمونه كافي است كه درمورد اينكه ايران چه ميتواند درزمينه جهانگردي به دنيا ارائه دهد صحبت كنيم.
مناطقي هم با اسامي رساتر مثل اصفهان، شيراز، كرانه درياي خزر، بندر انزلي يا رشت نيز با تمام زيبائيهايشان وجود دارد. مناطقي كه منحصربفرد است و در هيج جاي ديگر دنيا يافت نميشوند.
ايران ابتكاراتي نيز درگذشته در زمينه فعاليتهاي بينالمللي داشته همچون برگزاري كنفرانس بينالمللي «رامسر» كه به حفظ دلتاها و باتلاق ها مي پردازد.
جنوب ايران و كرانه زيباي خليج فارس نيز ديدني است. اخيرا بازديدي از جزيره كيش براي دومين بار بعد از 14 سال داشتم و بايد بگويم كه در زمينه گردشگري پيشرفتهاي بسياري داشته است. رشد زيرساختها و ايجاد مدارس بينالمللي؛ هتلها، بيمارستان و مراكز خريد همچنين برنامه فوقالعادهاي كه در توريسم پزشكي و جذب افراد كشورهاي حوزه خليج فارس دارند به نظر من از دستاوردهاي بزرگ جهانگردي ايران است.
اما درمورد اينكه كدام بخش ايران براي رومانياييها جذاب تر است بايد بگويم ازنظر شناخته شده بودن بدون شك تختجمشيد و ساير آثار باستاني ايران براي آنان آشناتر و جذاب تراست. گروههايي كه به ايران سفر ميكنند ترجيح ميدهند ابتدا شيراز و تختجمشيد را ببينند و البته بستگي به مدت اقامتشان و فاصله زماني برايشان برنامه ديدار از شهرهاي شيراز، اصفهان يا همدان و ساير شهرها را ترتيب مي دهيم اما ايران به قدري ديدني دارد كه انتخاب آنها كارمان را دشوار مي كند.
در واقع تمام جاذبههاي ايران براي گردشگران رومانيايي جالب توجه است. از آداب و رسوم گرفته تا بافت قالي كه در هريك از روستاهاي ايران وجود دارد براي آنها جالب است.
فرش در تمدن ما همواره به نام فرش ايراني شناخته شدهاست و ما ميدانيم كه استعداد ايرانيان دراين هنر استثنائي است. درست است كه در كشورهاي زيادي فرش بافته ميشود حتي در روماني به تقليد از نقشههاي شرقي و ايراني اما طبقه اعيان كشور همواره به جنس اصيل علاقمند بودند و دراين زمينه نيز تنها فرش ايراني را ميپسندند و خوشبختانه تجار ايراني با عرضه و ارائه فرشهاي اصيل ايراني اين امكان را براي آنان فراهم كردهاند و امروزه نه تنها ما براي ديدن فرش ايراني به مناطق ديگر سفر نميكنيم بلكه وجود فرش و ساير آثارهنري ايراني و محصولات صادراتي ايراني در كشور ما سبب ايجاد جاذبه فراوان براي گردشگراني كه به كشور ما ميآيند؛ شده است.
بنابراين ميبينيد كه ماعملا تلاش ميكنيم تا با شناخت هرچه بهتر از يك كشور با ارزش و مهم همچون ايران جاذبه كشورخود را نيز افزايش دهيم.
* پس عملا مراودات تجاري ميان دو كشور بسيار قوت دارد و داراي سوابق طولاني است؟
_ بله اين مراودات بسيار قوت دارد و با سابقه است. براي مثال تاريخدانان ميتوانند به خاطر بياورند كه از 6 قرن پيش اولين قرارداد استراتژيك، سوقالجيشي و نظامي بين ايران و روماني درواقع ميان مازندران و مولداوي شمال شرقي روماني يا اوزُن حسن و اشتفان كبير امضا شد كه براساس آن درمقابل اقدامات خصمانه امپراطوري عثماني ايستادگي كنند و به يكديگر كمك كنند.
يا افراديكه كه به تجارت اشتغال دارند به ياددارند افرادي را كه به خريداري آثارهنري، كتابهاي خطي يا فرش و ساير صنايع دستي اشتغال داشتند و اكنون مجموعهاي از آنها در روماني موجوداست.
در اين دوره نيز اتاقهاي بازرگاني شاهد حضور وارتباط بخش خصوصي دو كشور به منظور شناسايي بيشتر بازار يكديگر و عقد قرارداد و معاملات تجاري قابل ملاحظه هستند.
در سال 2006 ميلادي ما شاهد بوديم كه سطح تبادلات تجاري ميان دو كشور به حدود 360 ميليون دلاررسيد و سال جاري نيز از رشد خوبي برخوردار بودهاست.
* در بخش گسترش تبادلات فرهنگي و گردشگري چه اقداماتي صورت گرفته است؟
_ بالطبع تبادلات فرهنگي و بويژه گردشگري بايد سهم خودش را در روابط دو كشور داشته باشد. متاسفانه تاكنون ميان عاملين توريسم دو كشور توافقنامه اي امضا نشدهاست و با توجه به علاقمندي كه ازسوي طرف ايراني در اين زمينه وجود دارد تلاش داريم اين امر ميسر شود و تبادلات گردشگري ميان دو كشور برقرار شود.
همچنين اطلاع حاصل كرديم كه مقامات ايراني قصد دارند يك نمايندگي ارائه اطلاعات توريستي با همكاري قويترين عاملين بخش خصوصي گردشگري روماني تاسيس كنند و اين اقدام براي هر دو كشور بسيار موثر خواهدبود.
ازطرفي ايران حاضر است در تمامي نمايشگاههاي روماني ازجمله نمايشگاههاي گردشگري حاضر باشد و قادر است از طريق به نمايش درآوردن پوستر و حضورنماينده ايران را بشناساند. همچنين در نمايشگاههاي تخصصي تجاري شركت كند.
روماني نيزعلاقمند به حضور فعال در نمايشگاههاي ايران است و نمايشگاهي كه اخيرا در آن شركت داشتيم، نمايشگاه نفت و انرژي در كيش بود كه چهار نماينده فعال از بخش خصوصي روماني در آن حضور داشتند.
بخش مهمي از روابط فرهنگي نيز مبادلات دانشجويي است. دو دولت هرساله تعداد بسيار محدودي بورس اعطا ميكنند و علاوه بر اين دانشجويان ديگري نيز هستند كه در دورههاي مختلف به تحصيل اشتغال دارند. براي مثال اكنون دو دانشجو در مقطع دكترا يكي در حقوق اسلامي و ديگري در فرهنگ و تمدن در ايران به تحصيل مشغولند. همچنين بيش از3 هزار دانشجوي جوان ايراني نيز در رشتههاي مختلف از پزشكي تا زبان رومانيايي در طول مدت همكاري در اين زمينه در روماني تحصيل كردهاند.
و نكته ديگر در روابط دو كشور اينكه ميتوانم با افتخار بگويم كه در وزارت امورخارجه يك ميز روماني با متخصصيني كه روماني را بسيار بهتر و بيشتر از اندازهاي كه من ميتوانستم ايران را بشناسم، ميشناسند، وجوددارد كه وجود اين افراد گواه نزديكبودن دو كشور به يكديگر و عامل نزديكترشدن روابط است.
* شرايط سفر به روماني چيست؟
براي دريافت ويزاي روماني نياز به دعوتنامه معتبر است. از آنجاكه هنوز مراودات توريستي بين دو كشور به شكل تور وجود ندارد ويزاي توريستي نداريم اما از طريق دفاتر مسافرتي معتبر ويزا دريافت مي شود. ما اميدواريم با راهاندازي دفتر توريسم در دو كشور و براقراري ارتباط ميان عاملين توريسم دو كشور اين امكان فراهم شود.
البته درحال حاضر ويزاهاي ترانزيت متعددي براي ايرانيان صادرميشود علاوه برآنكه با توجه به گسترش تبادلات بازرگاني و وجود يك بازار امن براي تجار ايراني در روماني تعداد ويزاهاي تجاري نيز فراوان است.
سيمين ثقفي