خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گردشگري ـ سعيد حبيباله ـ سال 1388 براي صنعت گردشگري كشور در حالي به پايان ميرسد كه هنوز بزرگترين چالش و سوال آن بيپاسخ مانده است. سال 88 با اين سوال كه نفر ـ سفر چيست و آيا جمعيت 70 ميليون نفري ايران ميتواند 99 ميليون سفر ( اتفاقي كه در تعطيلات نوروز 88 افتاد) برود، آغاز شد و با واكنشهاي متفاوتي همراه بود.
به گزارش CHN در سالي كه گذشته با وجود توجه بسيار كارشناسان و رسانههاي تخصصي بر موضوع آمارها در صنعت گردشگري ايران، نه تنها پاسخي براي گردشگران داخلي در ايام نوروز يافت نشد كه سوالات مرتبط ديگري هم مانند اينكه آمار گردشگران ورودي به كشور واقعي است يا خير، برآن افزوده شد.
تعطيلات نوروز سال 87 كه به پايان رسيد سازمان متولي امر گردشگري از 70 ميليون سفر در تعطيلات نوروزي خبر داد. اين آمار نه تنها مقبول كارشناسان و فعالان حوزه گردشگري در بخش خصوصي نيفتاد كه حتي واكنشهاي شديد اين قشر مبني بر اينكه اين آمارها ساختگي است را به دنبال داشت.
به دنبال واكنشهاي پرتعداد به آمارهاي منتشره از تعداد گردشگران داخلي در ايام نوروز، سازمان متولي وعده داد كه در سال آينده علاوه بر تعداد سفرهاي نوروزي به تفكيك تعداد گردشگران را نيز محاسبه و اعلام كند. اما سال 88 كه از راه رسيد شيوه اعلام آمارهاي گردشگري به همان سياق پيشين بود با اين تفاوت كه آمار سفرهاي نوروزي سال 88 به 99 ميليون نفر ـ سفر رسيد.
اما براي محاسبه تعداد نفرسفرها، ورود هر خودرو به يک استان يک سفر محاسبه ميشود که چون براي خودروهاي کوچک ظرفيت 4 نفره در نظر گرفته شده است نتيجه مي شود که 4 نفر سفر به ازاي هر خودرو به مبادي هر استان محاسبه ميشود و به ازاي هر شب توقف آن ها هم 4 نفر سفر در نظر گرفته مي شود.
به طور مثال در صورتي که کسي از تهران با خودروي شخصي به مشهد مسافرت کند، بايد از 3 استان عبور کند و اگر در بين راه توقفي نداشته باشد، حداقل 12 نفرسفر به ازاي رفت و 12 نفر سفر به ازاي برگشت براي او منظور ميشود و يا در صورتي که کسي از تهران به شيراز مسافرت کند و توقفي نداشته باشد، 16 نفرسفر براي او محاسبه مي شود. اين نکته را به آمار فوق بيفزاييد که هر شب توقف 4 نفر سفر محاسبه مي شود.
اما اينکه از کجا مي توان آمار تعداد روزهاي اقامت هر خودرو را در هر استان دانست؟ از کجا مي توان آمار دقيق ورود و خروج خودروها را به مبادي 30 استان کشور به دست آورد؟ از کجا مي توان مطمئن بود هر خودرو 4 مسافر دارد؟ و بسياري نکات ديگر در اين آمار و ارقام، جاي سوال دارد و از نکات مبهمي است که بايد به آنها پاسخ داده شود. به نظر مي رسد در اين موارد ميانگين گرفتن راه مناسبي نباشد و منجر به خطاي بسيار بالايي مي شود.
به گفته روزبه ميرزايي، استاد دانشگاه علامه طباطبايي و كارشناس گردشگري، معيار نفر- سفر ملاك خوبي براي سنجش عملكرد گردشگري نيست. همچنين تردد مسافران و به خصوص عبور و مرور گردشگران در استانها و جادهها، هيچ گاه نميتواند واقعيت صنعت گردشگري داخلي را نشان دهد.
وي معتقد است؛ براي اينكه بتوانيم اين صنعت را بررسي كنيم، ابتدا بايد تعريف درستي از مسافر و گردشگر داشته باشيم و استانداردهاي جهاني را، براي سنجش ميزان گردشگر داخلي و ورودي رعايت كنيم تا با بررسي آمار و ارقام درست و واقعي، به تحليل اين صنعت بيمار در ايران بپردازيم.
روزبه ميرزايي بيان كرد:« سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري هنوز تعريف درستي از مسافر، گردشگر، بازديد كننده و ديگر معيارهايي كه اجزاي آمار نفر _ سفر را تشكيل مي دهد، ارائه نكرده است.»
حال كه نوروز 89 از راه رسيده بيم آن ميرود باز هم سازمان متولي گردشگري از ارائه آمارهاي تخصصي سرباز زده و آمارهايي چون نفر ـ سفر را به جاي آمار گردشگران منتشر كند.
كارشناسان كليگوييها در ارائه آمارهاي گردشگري را ناشي از نبود يك سامانه صحيح و حرفهاي آمارگيري در صنعت گردشگري كشور ميدانند. با اين حال سازمان متولي گردشگري وعده داد در سال 89 نه تنها مسافران داخلي را از گردشگران تفكيك كند كه حتي تمام افراد ورودي به كشور را توريست محسوب نكرده و آمار توريستها را به طور مجزا تهيه و اعلام كند. اما براي وقوف از عملي شدن يا نشدن اين وعده سازمان بايد حداقل تا پايان تعطيلات نوروز صبر كرد.
