| قلعه رودخان در آستانه نابودي
|
|
قلعه رودخان بزرگترين دژ نظامي شمال ايران در مقابل بلاياي طبيعي و انساني محافظت نميشود و در حال نابودي است.
|

|
تهران _6 خرداد 1384_میراث خبر:
جاذبههاي گردشگري، بهنام همايوني _ قلعه رودخان بزرگترين دژ نظامي شمال ايران در مقابل بلاياي طبيعي و انساني محافظت نميشود و در حال نابودي است.
قلعه رودخان در 20 كيلومتري جنوب شرقي فومن، در يكي از ارتفاعات منطقه قرار دارد. در سمت راست قلعه رودخانهاي به همين نام قرار دارد كه از ارتفاعات سرچشمه گرفته و آب آن از جنوب به شمال در جريان است.
دكتر «منوچهر ستوده» در كتاب از آستار تا استرآباد آورده است: «ارتفاع قلعه از شهر رشت 680 متر است در سمت شمالي قلعه، رودخانهاي به نام قلعه رودخان وجود دارد كه با اندك باران آب دو برابر شده به طوري كه اين رودخانه در گذشته مانع حركت سربازاني بود،كه به طرف قلعه ميرفتهاند.»
جنگلهاي انبوه قديمي نيز مانع ديگري براي حركت مردان جنگلي بوده است به همين خاطر اين دژ در دوران آباداني ممتد خود كمتر مورد حمله متجاوزين قرار گرفته است.
با اينكه از زمان احداث قلعه نشاني در تاريخ نيست اما احتمال ميرود كه مربوط به دوره ساساني بوده و در زمان حكومت سلجوقيان تجديد بنا شده است.
اين قلعه با معماري ويژه خود يكي از عجايب هفتگانه گيلان است به طوري كه مساحت 6/2 هكتاري قلعه به وسيله 65 برج و بارو و ديواري به طول 1500 متر احاطه شده است.
اين بنا به وسيله سنگ و آجر ساخته شده و در بخشهاي آسيبپذير و نقاط حساس، سنگ با ملات ساروج به كار رفته است. اما در مسير اطاقها، برجها و سقفهاي گنبدي شكل از آجر، گچ و ملات ساروج استفاده شده است.
قلعه هر چند يكي از زيباترين و محكمترين بناهاي تاريخي گيلان است و چندين بار مورد بازسازي و مرمت قرار گرفته اما در برابر پوشش گياهي و هواي نمناك منطقه هيچ مقاومتي ندارد.
بنابر شواهد موجود بناي تاريخي مذكور از رويش گياهان هرز، ريشه درختان خودرو، سقوط درختان شكسته شده بر اثر باد و برف و عدم رعايت گردشگران بيشترين صدمهها را ديده است. بسياري از ديوارهاي قلعه ريخته و در قسمت اعظمي از ديوارهها و بناهاي قلعه گياهان هرز ريشه دوانيدهاند. از نگهبان اين قلعه كه دوره سربازيش را ميگذارند در مورد وضعيت قلعه و بازسازيش سوال ميكنيم جعفرپور ميگويد: «گياهزدايي داخل قلعه و قطع درختاني كه برجها و ديوارها را در معرض خطر جدي قرار داده بود طي چند مرحله انجام شده است. اما اين اقدامات كافي نيست.
وي ميافزايد: «به محض شروع فصل بهار، خزهها به سرعت زيادي در ديوارها و بناها رشد ميكنند و در خرداد ماه به اوج خود ميرسند به طوري كه گويي تمام ديوارهاي قلعه پوششي سبز احاطه كرده است.»
جعفرپور، از برف زمستانی منطقه به عنوان عامل مخرب ديگري نام ميبرد. به گفته او ميزان بارش برف در اين منطقه به قدري زياد است كه درختهاي اطراف قلعه به راحتي شكسته و روي ديوارها ميافتند.
گردشگري سنتي
افزايش حضور گردشگراني كه تعطيلات آخر هفته به اين قلعه ميروند چشمگير است به طوري كه اردوهاي دانشآموزي، هلال احمر، ادارات و سازمانهاي دولتي و خصوصي در اين قلعه برپاست. اما پيامد حضور اين افراد در قلعه چيزي جز تخريب و آلودگي آنجا نيست.
جعفرپور، در اين مورد ميگويد: «تا آنجايي كه امكان دارد ما با ليدرهاي گروه صحبت ميكنيم و در مورد مراقبتهاي ويژه اين قلعه و رعايت بهداشت تذكر ميدهيم اما هنگام غروب و تخليه اين قلعه چيزي كه ديده ميشود بيشتر شبيه يك ويراني است تا قلعه رودخان.»
وي ادامه میدهد: «متاسفانه آسيبي كه اينگونه گردشگران به قلعه وارد ميكنند بیشتر از آسيبهاي طبيعي است.»
هر چند تاكنون چهار فصل پژوهش در اين قلعه انجام شده و اقدامات زيادي انجام گرفته اما اگر روند رفتار گردشگران با اين قلعه بدين صورت ادامه يابد ديگر قلعهاي وجود نخواهد داشت. |
|
نظر شما در مورد اين خبر؟
|
|
|
|
|
|
|
|
|