تهران_ميراث خبر

گروه استان‌ها: با آبگيري سد رامهرمز در سال 85، سد ساساني "جره" براي هميشه زير رسوبات سد جديد مدفون مي‌شود.

 ساسانيان پنج سد در شهر رامهرمز ساختند كه از اين تعداد تنها دو سد شناسايي شده که كامل‌ترين آن‌ها سد جره است اما با آبگيري سد رامهرمز علاوه بر اين سد تعدادي خانه و بناي متعلق به دوران صفوي تخريب مي شود.

"فريدن بيگدلي"، رئيس اداره ميراث فرهنگي و گردشگري شهرستان رامهرمز در اين باره به ميراث خبر گفت: «امسال قرار است سد رامهرمز آبگيري ‌شود که با آبگيري آن يكي از منحصربه فردترين سدهاي به جا مانده از دوران ساساني از بين مي رود. اين در حالي است که تاكنون مطالعاتي براي شناسايي آثار پشت آن انجام نشده‌است. علاوه بر اين سد تاريخي، تعدادي خانه و بناي متعلق به دوره صفوي وجود دارد كه ممكن است با مطالعات تاريخي قدمت آن‌ها به دوران پيشتر برسد.»

سد تاريخي جره در سال 87 به ثبت آثار ملي رسيد. طبق قوانين سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ساخت و ساز در محدوده آثار ثبتي غير قانوني است اما تاكنون هيچ عملياتي براي شناسايي و نجات‌بخشي اين سد ساساني انجام نشده‌است.

بيگدلي گفت: « وزارت نيرو امروز خود را متولي سد جره مي‌داند و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري براي تهيه عكس و اسلايد از سد بايد از اين وزارتخانه اجازه بگيرد. در حال حاضر هم مجوزي براي بازديد از اين سد به سازمان ميراث فرهنگي داده نمي‌شود.»

وي افزود: «غفلت باعث مي‌شود يكي از يادگارهاي اين سرزمين كه نزديك به 1700 سال قدمت دارد و از شكوه و عظمت مهندسي آب ايران در زمان ساسانيان ياد مي‌كند، براي هميشه به دست فراموشي سپرده شود. ساسانيان در اين بنا از ساروج که به استحكام بنا منجر مي‌شود استفاده کرده اند. طبق نظر كارشناسان عمر مفيد يك سد در حال حاضر 50 سال است اما سد تاريخي جره بيش از 1700 سال را پشت سرگذاشته است.»

ساسانيان در ساخت اين سد شرايط اقليمي، منطقه‌اي، حغرافيايي و طبيعي شهر را مورد توجه قرار داده و براي ساخت آن از پستي و بلندي‌هاي تپه‌هاي اطراف سود برده‌اند.

بيگدلي در اين باره گفت:« در حال حاضر مهندسان با پيشرفته‌ترين تجهيزات چندين سال مطالعه مي‌كنند تا استحكام خاك و منطقه را براي ساخت سد اندازه‌گيري كنند و اکنون پس از مطالعات بسيار زياد به اين نتيجه رسيدند كه سد را در محل تاريخي سد جره بسازند. آن‌ها براي رسيدن به اين نتيجه ناگزير از انجام آزمايش هايي بوده و انفجارهايي را ايجاد كردند که باعث تخريب برخي از آثار اين منطقه شد.»

سد جره حدود 35 كيلومتري شمال غربي رامهرمز و در ميان دره‌هاي تنگ و باريك بر رودخانه ” زرد “ ساخته شده است.

اين سد در عهد ساسانيان، كه مبتكر سيستم‌هاي پيش‌رفته آبي بودند، در اين مكان احداث شده است.

 قنات‌ها و كاريزهايي در پشت اين سد قرار دارد كه آب را به شيوه‌اي كاملا علمي و حساب شده به زمين‌ها و جلگه‌ها و اراضي اطراف منتقل مي‌كرده است.

ارتفاع اين سد در حدود 19 متر، طول تاج آن در حدود 80 متر و عرض اين سد از پايين به بالا از سه تا 10 متر متغير است.