تهران- خبرگزاري ميراث فرهنگي
گروه فرهنگ، بنفشه محمودي: نخستين هم انديشي ساماندهي و اطلاع رساني ميراث مطبوعات در کتابخانه ملي ايران گشايش يافت.
در اين هم انديشي که با حضور شماري از مسوولان بخش آرشيو مطبوعات کتابخانه هاي کشور برگزار شد، دکتر "فريبرز خسروي" معاون سازمان اسناد و کتابخانه ملي ايران با تاکيد بر تاثير مطبوعات در حوزه هاي تحقيقاتي و پژوهشي گفت: تا سال ها در حوزه علوم انساني درباره منابع مورد استفاده اين نگاه حاکم بود که منبع هر قدر قديمي تر باشد، اصلي تر محسوب مي شود و در تحقيقات از کارکرد مثبت تري برخوردار است اما با رويکردهاي دنياي امروز، اهميت نشريات و مقالات مختلفي که در آنها چاپ مي شود روز به روز بيشتر شده است.
وي افزود: توجه به نشريات در سال هاي اخير بيشتر مرسوم شده است و خوشبختانه از حوزه علوم تجربي و فني و مهندسي به حوزه علوم انساني نيز تسري پيدا کرده است و به عنوان يک گنجينه پژوهشي مورد توجه قرار مي گيرد.
وي با اشاره به محمل هاي جديد اطلاعاتي و نگاه الکترونيکي به مطبوعات گفت: اين سوال مطرح است که آيا با وجود نگاههاي جديد بايد نسخه هاي اصلي مطبوعات را در کتابخانه ها حفظ کرد يا تنها به اشاعه اطلاعات آنها از طريق الکترونيکي پرداخت؟ سوال ديگري که در اين ميان مطرح است اين است که آيا الکترونيکي شدن مطبوعات باعث نخواهد شد که آهسته آهسته از مطبوعات کاغذي دست بشوييم و به حوزه الکترونيک وارد شويم؟ در پژوهشي که چند سال پيش در اروپا انجام شد کارشناسان به اين نتيجه رسيدند که با ورود اينترنت مراجعه مردم به مطبوعات نه تنها افت نکرده است بلکه با رشد بيشتري هم روبرو بوده است. بنابراين اين نگاه که با آمدن نشريات الکترونيکي حوزه مطبوعات کاغذي ضعيف مي شود به هيچ عنوان نگاه درستي نيست.
خسروي افزود: بحث مطبوعات در کتابخانه هاي کشور بحث کمي نيست. شايد در کتابخانه ها بخش کوچکي را به مطبوعات اختصا ص دهند اما با گذشت زمان در حوزه پژوهش جاي خود را باز مي کند.
وي افزود: از جمله فايده هاي هم انديشي ساماندهي و اطلاع رساني ميراث مطبوعات شناساندن جايگاه مطبوعات در کتابخانه ها به مسوولان و معرفي خدمات و گسترش همکاري با ديگر کتابخانه ها در حفظ و نگهداري ميراث مطبوعات است.
سيد فريد قاسمي پژوهشگر مطبوعات نيز ضمن ارائه پيشينه اي از حضور مطبوعات در کتابخانه هاي کشور گفت: يکصد و 10 سال پيش با پافشاري مديران نشريات، مطبوعات در کتابخانه ها جايگاهي پيدا کردند اما مجموعه سازي مطبوعات در کتابخانه ها از اولويت برخوردار نبود. اين تاخير و کوتاهي سبب شده است که تا امروز هيچ کس نتواند به اين پرسش پاسخ گويد که از آغاز تا امروز چند عنوان نشريه ادواري در ايران منتشر شده است.
وي افزود: با وجود تلاش هاي انجام شده در تکميل آرشيو مطبوعات در کتابخانه ها هنوز نمي توان ادعا کرد که مجموعه کاملي از مطبوعات ايراني و جهان زبان فارسي در کل کتابخانه هاي ايران وجود دارد.
قاسمي با اشاره به قانون واسپاري مطبوعات افزود: بر اساس قوانين کشوري حتي پيش از تصويب قانون مطبوعات مديران نشريات موظف بودند دو نسخه از نشريات تازه انتشار يافته را به کتابخانه هاي سازمان هاي مسوول امور مطبوعات تحويل دهند. اما از زمان تصويب اين قانون نه همه مديران مطبوعات حساسيت و لزوم چنين کاري را درست ارزيابي کرده اند و نه در وزارتخانه ها و سازمان هاي مربوط، پيگيري چنداني براي اجراي اين قانون صورت گرفته است.
وي افزود: در بيرون از مسيرهاي قانوني درباره نسخه هاي قديمي مطبوعات با ويراني بيشتري مواجه هستيم. بسيار اتفاق افتاده است اشخاص علاقه مند در طول زندگي خود مجموعه هاي باارزشي از مطبوعات گردآوري کرده اندکه يا به دست بازماندگان نابود شده است يا به واسطه سوداگران به خارج از کشور فروخته شده است.
قاسمي گفت: تصويب قانوني براي جلوگيري از خروج نسخه هاي کمياب و نادر مطبوعات از اولويت هاي مهم اين حوزه است. همچنين وجود تفاهمنامه هاي فرهنگي براي تهيه عکس يا نسخه هاي اسکن شده مطبوعات و تکميل آرشيو مطبوعات در کتابخانه هاي کشور از اولويت هاي ديگري است که بايد مورد توجه واقع شود.
وي افزود: در 15 سال اخير براي همکاري هاي بين کتابخانه اي و اسکن و مرمت مطبوعات در آرشيو کتابخانه ها تلاش هايي با افت و خيز انجام شده است امااين تلاش ها کافي به نظر نمي رسد.
وي افزود: امروز سومين دوره کميته احياي ميراث مکتوب با تغيير نام به شوراي ساماندهي و اطلاع رساني مطبوعات ايران فعاليت خود را در کتابخانه ملي آغاز کرده است. از جمله فعاليت هاي اين شورا مي توان به مبادله لوح تصويري نشريات، تکيمل، توزيع و تکثير پاره اي از نشريه هاي قديمي،گردآوري نخستين شماره هاي نشريات دوره قاجار به منظور چاپ و توزيع بين کتابخانه هاي کشور و پژوهشگران اشاره کرد.
وي درباره اهداف هم انديشي ساماندهي و اطلاع رساني ميراث مطبوعات گفت: ايجاد وحدت رويه علمي و قانونمند براي جلوگيري از اعمال سليقه، يادآوري ارزش نسخه هاي مطبوعات به مردم، پژوهشگران و مسوولان، انتقال و مدون سازي تجارب به منظور تدوين منبعي ايراني و بر اساس فرهنگ بومي براي گردآوري، فهرست نويسي، رده بندي، اطلاع رساني و مديريت نشريه هاي ادواري از جمله اهداف اين هم انديشي است.
اين هم انديشي با همکاري کتابخانه، موزه و مرکز اسناد کتابخانه ملي، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شوراي اسلامي، کتابخانه مرکزي و مرکز اسناد دانشگاه تهران، موسسه مطالعات تاريخ معاصر و تماشاگه مطبوعات صبح امروز در ساختمان کتابخانه ملي آغاز به کار کرد.
RSS چيست
؟
