خبرگزاري ميراث فرهنگي ــ فرهنگ ــ دكتر كاظم معتمد نژاد در جلسهاي با حضور مصطفي معين ،وزير سابق علوم ، جعفر ميلي منفرد دبيركل جمعيت توسعه علمي ايران برگزار شد با اشاره به سير تاريخي ارتباطات دور در جهان، ايران در دوره هخامنشي را پيشگام ارتباطات دور در جهان دانست و گفت:« تبادل اخبار در دوره هخامنشيان از طريق برجها و مشعلهايي كه در آن افروخته مي شد ، انجام ميشده است. گذشته از اين اهميت پست در اين دوره با چاپار و اسبهاي سريع به حدي است كه بعدها وقتي در اروپا قوه بخار كشف ميشود ، واحد سنجش توان را "اسب بخار" در نظر گرفتند و طبق اسنادي كه من در يونسكو بررسي كردهام اين "اسب" همان اسب هخامنشيان است كه بين پايگاههاي مختلف در حركت بود.»
اين در حالي است که رويکرد غربيان به ايران متأسفانه منفي بوده است بهطوري كه بعد از شكست خشايارشاه در جنگ ماراتن، تمدن ايران در آثار يونانيان تحقير ميشود و قرنها بعد كساني مثل "ماكس وبر" هم ميگويند كه اگر سپاه ايران در جنگ ماراتن شكست نخورده بود سرنوشت بشريت عوض ميشد
و انسان در بربريت باقي ميماند.به عبارت ديگر از طرفي ايرانيان را وحشي ميدانند و از سوي ديگر اسب را به عنوان معيار سنجش ماشينها بهكار ميگيرند.»
در اين نشست كه "مصطفي معين" و "جعفر ميلي منفرد" حضور داشتند ، معتمدنژاد با اشاره به چاپ اسكناس در تبريز دوره ايلخانان به ورود دستگاه چاپ توسط ارامنه در سال 1639 اشاره كرد و در رابطه با ورود چاپ و گسترش آن اظهار داشت:«ارامنه، آن زمان به هلند ميروند و ساختن اين دستگاه را آنجا ميآموزند.به ايران برميگردند و دستگاهي در خود اصفهان برپا ميكنند. اما حمله افغانها باعث ميشود تا آن را جايي پنهان كنند و بعدها هيچ اثري از آن يافت نميشود.اوايل قرن 19 ايران صاحب چاپخانه ميشود در همان دوره سه كشور اسلامي مصر(1825)، تركيه(1831) و ايران(1837) اولين روزنامههاي خود را منتشر ميكنند.»
پدر علوم ارتباطات ايران سرمنشاء كاغذ و چاپ را ايران دانست و گفت:« برخلاف آنچه گفته ميشود مسلمانان در جنگ سمرقند اسير چيني گرفتند و از او كاغذ سازي آموختند "هارولند اينيس" كانادايي ميگويد استفاده از كاغذ در دوره خسرو پرويز مرسوم بوده و ماني و پيروانش با تصويرسازي باعث شدند تا چاپ از ايران به چين برود.»
دكتر معتمدنژاد ظهور چاپ در غرب را محصول رشد سرمايهداري دانست و با بيان اينكه سرمايهداري آن زمان نياز به انتشار اخبار داشت درباره پا گرفتن نخستين روزنامهها در جهان و تعارضي كه در رابطه با انتشار روزنامه در ايران شكل گرفته است گفت:«اولين روزنامهها در بلژيك(1605) منتشر شد بعدها انگلستان(1620) و فرانسه(1630) نخستين هفتهنامههاي منظم را به بازار ميفرستند. 200 سال بعد در حالي كه روزنامههاي جهان مرحله استبدادي و عقيدتي سياسي را پشت سر گذرانده بودند و وارد دوران روزنامههاي تجاري شده بود ما در ايران صاحب روزنامه شديم آن هم از نوع استبدادي.به قول آقاي دکتر سيد جواد طباطبايي اين تعارضي كه به وجود آمد ناشي از زوال و انحطاط انديشه سياسي آن زمان بود.»
وي با بيان اينكه سير ورود تكنولوژي به ايران روند صحيحي نداشته تصريح كرد:«تلگراف در دوره قاجار از سوي انگليس به ايران تحميل شد تا بتواند مستعمره بزرگ هند را مناسب تر اداره كند.تلفن براي سرگرمي ناصرالدين شاه وارد ميشود. بيسيم براي پوشش دادن مراسم تاجگذاري رضا شاه بهكار گرفته شد. خبرگزاري پارس به صورت دفتري در وزارت امور خارجه در سال 1313 در اوج قدرت رضا شاه با اقتباس از آتاترك درتركيه تاسيس شد. راديو ، مراسم ازدواج وليعهد را با فوزيه پوشش ميدهد و تلويزيون به وسيله بخش خصوصي وابسته به سرمايهداري در سال 38 تاسيس ميشود.»
عضو انجمن ايراني مطالعات جامعه اطلاعاتي ، درباره برخورد با تكنولوژيهاي نوين بعد از انقلاب مي گويد:«پس از انقلاب برخوردهاي خوبي با تكنولوژيهاي ارتباطاتي انجام نشده است از جمله رفتارهايي كه با ويدئو و ماهواره شد. در اين سالها با آنكه اينترنت رشد كرده، اما محدوديتهاي غيراصولياي كه با آن ميشود.»
استاد دوره دكتري دانشكده علوم ارتباطات با تاكيد بر اهميت شكلگيري جامعه معرفتي در سطح جهان تصريح كرد:«در آغاز برنامه چهارم بحثهايي در رابطه با ايجاد "اقتصاد ملي داناييمحور" شده است و براي اينكه به آن سمت برويم بايد با جهان تعامل كنيم و امكان استفاده از تكنولوژيهاي نوين را داشته باشيم همچنين لازم است مسئولان مملكتي روي تدوين و تهيه قوانين توجه بيشتري داشته باشند.»
وي افزود:« بعد از اجلاس ژنو و تونس همه كشورها در صدد ارائه برنامه در رابطه با سياستهاي ارتباطات دور برآمدند؛ ولي ما هنوز برنامهاي در اين زمينه ارائه نكردهايم.بنابراين بايد سعي كنيم يك مركز هماهنگ براي فعاليتهاي سازمانها و نهادها در اين زمينه ايجاد كنيم»
وي در بخش ديگري از سخنانش به جامعه اطلاعاتي و خصوصيسازي در عرصه پرداخت و اظهار داشت:«آنچه به عنوان خصوصيسازي ارتباطات دور مطرح ميشود ناشي از سخنراني "آلبرت گور" معاون رئيس جمهور وقت آمريكا در سال 1994 د ركنفرانس جهاني ارتباطات دور و توسعه مطرح كرد.وي نظارت بر كار شركتهاي خصوصي را مطرح ميكند و بر بيطرفي »
دكتر معتمدنژاد در بخش ديگري از سخنانش اهداف چهارگانه جامعه معرفتي را آزادي بيان، دسترسي همگاني به اطلاعات، كاربرد برابر و عادلانه از آموزش عمومي و تامين تنوع فرهنگي ذكر كرد و در رابطه با استراتژيهاي رسيدن به اين اهداف تصريح كرد:«توسعه امكانات ديجيتال، تقويت امكانات پژوهشي و تبادل اطلاعات و آفرينش فرهنگي و علمي، توسعه امكانات لازم براي توليد محتواي متنوع و آموزشهاي گسترده استراتژيهاي رسيدن به اين اهداف را تشكيل ميدهد.»
وي همچنين به چشماندازهاي آينده جامعه معرفتي اشاره كرد و آنها را اينگونه برشمرد:«حمايت از اموال عمومي و مشترك جهان،جايگزيني حقوق جهاني به جاي حقوق بينالمللي چون حقوق بينالمللي ضمانت اجرا ندارد، اهميت دادن به نقش اخلاق در جهانيسازي اطلاعاتي، اهميت دادن به محتوا و مالكيت معنوي و حمايت از حريم خصوصي.»
معتمدنژاد، وقوع رنسانس را عامل پيشرفت ريشههاي آزادي خواهي در دنيا دانست و عناصري همچون اصالت فرد، استفاده از طبيعت، ميل به پيشرفت، خوشبختي و عقلگرايي را عامل آن برشمرد انديشه عصر روشنگري را اينگونه برشمرد و با بيان اينكه علم و تكنولوژي وسيله پيشرفت علم و حرفه روزنامهنگاري است ادامه داد:« پيشرفت چاپ مديون تلاش روزنامه تايمز لندن در سال 1814 است كه براي بالا رفتن تيراژ چاپ خود، مهندسي آلماني را استخدام كرد و آن مهندس دستگاه چاپي با برمبناي قوه بخار ساخت و بهاين ترتيب موسسه سرمايهداري تايمز توانست روزنامه پرتيراژ منتشر كند. 15 سال بعد آگهي تجاري وارد روزنامهها شد و ماهيت روززنامهها بهكلي تغيير كرد.»
علي شاكر
RSS چيست
؟
