خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ ميراث استان‌ها ـ "پيرازمان" روستايي است باستاني که سال هاي گذشته به سرپرستي "عليرضا هژبري نوبري" مورد کاوش هاي باستان شناسي قرار گرفت.

 

در مقاله اي که مي خوانيد با نگاهي انتقادي گزارشي از آسيب هاي وارد شده به آثار فرهنگي اين محوطه باستاني ارائه شده است.

 

اين مقاله به قلم"آيدين مسنن" نوشته و در اختيار خبرگزاري ميراث فرهنگي قرار گرفته است.

 

  

اين را يك فاجعه حساب كنيد يا در اين آشفته بازار مسايل روز، خرده خبري چند سطري در باب ويران شدن ميراث هزاران ساله، هر چه باشد در پيرازمان سنگي باقي نخواهد ماند. به طور رسمي تقريبا دو سال پيش از كاوش در منطقه باستاني پيرازمان خبررساني شد و ارديبهشت سال پيش بود كه نمايشگاهي از استل‌هاي مكتب اوشاقلاري (پيرازميان) توسط حوزه هنري برگزار شد. همان عكس‌ها كافي بود تا خيل ميراث دوستان را به منطقه سرازير كند.

 

 روستاي پيرازمان در 50 كيلومتري جاده اردبيل ـ مشگين شهر در كنار فاراسو واقع شده است و منطقه باستاني پيرازمان (شهر يئري) و سنگ‌افراشت‌هاي آن درست بالاي تپه‌ها و صخره‌هاي فاراسو قرار دارد. سنگ‌هايي به قد و اندازه مختلف و گاه بنا به منزلت و رتبه متفاوت. چنان زيبا كه همگان را از صنعت و هنر بشر هزاران سال پيش مبهوت مي‌كند.

 

سيامک آرا مدير روابط عمومي اداره کل ميراث فرهنگي و گردشگري استان اردبيل مي گويد:«محوطه تاريخي شهر يئري به وسعت 2000 متر مربع تاكنون 3 بار توسط باستان‌شناسان و به سرپرستي دكتر نوبري به صورت علمي كاوش شده است. آخرين باري كه به منطقه مراجعه كرديم نسبت به نخستين ديدارها از منطقه ،  تغييرات فاحشي را در چينش و ظاهر سنگ‌ها مشاهده كرديم. نگهبان فعلي شهر يئري از گزارش هاي متعدد و پي در پي به بازرسان و كارشناسان ميراث فرهنگي مبتني بر تخريب تدريجي اين آثار تاريخي توسط عوامل محيطي مي‌گويد. با مقايسه عكس‌ها و تصويرهاي گرفته شده قبلي اين منطقه و عكس‌هاي جديد مي‌توان به وضوح تفاوت را ديد.

 

در تپه‌هاي اطراف شهر يئري به حفره‌هاي متعددي برمي‌خوريد با ديوارهاي سنگي كه همان قبرهاي باستاني پيرازمان است كه به گفته اهالي در ساليان دراز به يغما رفته است. نگهبان قبلي شهر" يئري" مي‌گفت: «روستائيان معتقد بودند نبايد شب‌ها به اين منطقه نزديك شد: «قبلا مي‌گفتند اين منطقه جن دارد» شايد همين امر باعث شده كه سوداگران ميراث باستاني بدون دردسر به حفاري غيرقانوني در پيرازمان دست زنند به طوري كه به گفته نگهبان از صدها قبر خالي فقط تعداد انگشت شماري باقي مانده بود كه از مان كاوش توسط باستان‌شناسان شناسايي و حفظ شده است.

 

يوسفي كارشناس باستان‌شناسي و مسئول كاوش‌هاي شيخ صفي، دادن اطلاعات مربوط به منطقه را منوط به اجازه از سرپرست كاوش دكتر نوبري مي‌داند و دادن هر گونه اخباري را در مورد تخريب و نيز لزوم حفظ سنگ افراشت‌ها منوط به اجازه رسمي از رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اردبيل و طي روال اداري عنوان مي‌كند.

 

اين كارشناس با توجه به تجارب خود گفت و گو را با اين شعر تمام مي‌كند:

گنه كرد در بلخ آهنگري                    به ششتر زدند گردن زرگري