خبرگزاري ميراث فرهنگي _ فرهنگ و هنر _ در اولين جلسه از نشست هاي بررسي موضوعي شعر امروزايران کارنامه ادبي شاعر معاصر "پگاه احمدي" در دانشگاه تهران بررسي شد.

به گزارش ميراث خبر، در اين برنامه که بعد از ظهر دوشنبه 7 آبان ماه با حضور جمع کثيري از دانشجويان علاقه مند در تالار کمال دانشکده ادبيات دانشگاه تهران برگزار شد، پگاه احمدي به سخنراني درباره "شعر زن در دهه 70" پرداخت و "عليرضا بهنام"، شاعر و منتقد، با قرائت مقاله اي جنبه هاي مختلف کارنامه ادبي اين شاعر را بررسي کرد.

پگاه احمدي در بخشي از سخنراني خود ضمن برشمردن ويژگي هاي عمومي شعر در دهه هفتاد آن را تغييري ريشه گرفته از سنت ادبي ايران و به خصوص حرکت شعري ايران در دهه 40 قلمداد کرد و با خواندن نمونه هايي از شعر شاعران زن دهه 60 بيان داشت که خاستگاه پيدايش تغيير در شيوه سرايش شعر را در شعر اين شاعران بايد جست و جوکرد.

احمدي تاکيد کرد: «شعر اين دهه نيز مانند هر دوره ديگري متاثر از شرايط اجتماعي – سياسي جامعه اش بوده است. با اين تفاوت که نوع برخورد زبان با واقعيت هاي اجتماعي در شعر امروز دستخوش دگرگوني شده است. به اين معني که شعر امروز، ديگر صرفا يک تريبون گزارش دهنده نيست بلکه از نشست حسي وقايع اجتماعي در انديشه شاعر و آميزش آن با ساير جنبه هاي زيستي، فردي و دروني او، در قالب زيبايي شناسي متکثري که برآمده از فرديت خلاق شاعران است، به اشکال گوناگون، خلق مي شود.»

احمدي در نهايت با قرائت نمونه هايي از شعر شاعراني چون "شيده تامي"، "فرشته ساري"، "خاطره حجازي"، "ندا ابکاري"، "گراناز موسوي" و "سپيده جديري" به اين بخش از سخنان خود پايان داد.

در ادامه، "جلال خسروي"، برگزارکننده اين نشست ها با قرائت بيانيه اي به تشريح اهداف خود از برپايي اين مراسم پرداخت.

سپس "عليرضا بهنام" با قرائت مقاله اي با عنوان "شعر زنانه، شعر پسا استعماري" کارنامه ادبي پگاه احمدي را بررسي کرد.

بهنام در ابتدا به تعريف دو اصطلاح شعر زنانه و شعر پسا استعماري پرداخت. او با تشريح ديدگاه "هلن سيسو"، نويسنده و زبان شناس فرانسوي که نخستين بار اين واژه را به مجموعه اصطلاحات نقد ادبي وارد کرده است، گفت: «اصطلاح ادبيات زنانه توسط هلن سيسو در توصيف نوعي از ادبيات به کار رفت که مانند موجوديت زن آزاد و رها باشد و هژموني قدرت را بازنمايي نکند. او ادبيات متعارف مدرن را از جهت آن که با تاکيد بيش از حد به ساختارهاي همبسته و کانوني همواره درجهت قدرت بخشيدن به هژموني قدرت کلام مردانه مورد استفاده قرار گرفته بودند نفي کرده است. اين تلقي از ادبيات زنانه در برابر باوري قرار مي گرفت که تا پيش از آن بديهي شمرده مي شد و بر مبناي آن سخن گفتن از احساسات رقيق و يا مطالبات جمع زنان به مثابه نگارش زنانه قلمداد شده بود.»

بهنام در ادامه درباره اصطلاح شعر پسا استعماري چنين توضيح داد: «ادبيات پسااستعماري به ادبيات شکل گرفته در نقاطي از دنيا اطلاق مي شود که به نوعي در طول دوران استعماري مدرن مورد تهاجم فرهنگ مسلط کشورهاي استعمارگر اروپايي قرار گرفته اند. اين ادبيات به دليل منابع و ارجاع پذيري هاي ناهمگون و متناقضي که دارد خود به جايگاهي براي رشد و گسترش صداهايي تبديل مي شود که سلطه ي فرهنگ مهاجم غربي را به چالش مي گيرند.»

عليرضا بهنام با اشاره به فرم آزاد و ناهمبسته شعرهاي پگاه احمدي اذعان داشت: «اين فرم آزاد که در نتيجه به چالش گرفتن اقتدار روايت و ايجاد امکان مساوي براي حضور موقعيت هاي مختلف روايي و تصاوير متعدد پديد آمده است ساختار عمودي شعر را به نفع توزيع قدرت بيان و فصاحت کلام در سرتاسر متن به هم مي زند و به اين ترتيب يکي از ارکان اساسي ادبيات مدرن را که همانا روايت کانوني است به کنار مي نهد درگيري مضموني شاعر با مفهوم قدرت متمرکز که از مضامين تکرار شونده شعرهاي کتاب است نشان مي دهد که اين چالش در شعرهاي کتاب خودآگاه و دروني  وارد شده است.»

او با قرائت تکه اي از شعر "واتيکان" از مجموعه "کادنس" خاطر نشان ساخت: «اختلاط فرهنگي شرق و غرب از بارزترين نکته هاي اين شعر است. شاعر از همزمان کردن زمان هاي مختلف و مخلوط کردن نشانه هايي از زندگي مدرن همچون تونل با بازمانده هايي از زندگي سنتي همچون پلاک برنجي نمي هراسد و در همزمان کردن عناصر شعر فوگ مرگ پل سلان با دريافت هاي حسي امروزين خود ابايي ندارد. نکته ي مهم اين است که در اين اختلاط به هيچيک از اين عناصر در متن نقش مرجعيت تفويض نمي شود و همگي با ارزشي برابر با هم در روايت شعر حضور مي يابند. به اين ترتيب شاعر موفق مي شود با ارزش زدايي از فرهنگ مرجع غربي ان را به شکل پاره اي از آگاهي به کهکشان فهم شرقي شعر خويش فرا بخواند و در واقع فرهنگ غربي را از جايگاه مستقر و مسلط اقتدار ظاهري اش به زير بکشد تا در فضايي برابر با ساير فرهنگ ها و شيوه هاي تفکر به حيات خويش ادامه دهد.»

در آخرين بخش از اين برنامه "شاهين شيرزادي" به عنوان يکي از دانشجويان حاضر در مراسم مقاله اي درباره آثار پگاه احمدي قرائت کرد. شيرزادي در بخشي از نقد خود با اشاره به تحول شعري پگاه احمدي از مجموعه "روي سل پاياني" تا "اين روزهايم گلوست"، اين تغيير را مثبت ارزيابي کرده و گفت: «ما به استقبال اين تغيير در شعرهايي مانند "تحشيه بر ديوار خانگي" مي رويم که در آن ها شاعر بر خلاف بعضي از همنسلانش به ارزش هاي بومي و فضاهاي آشناي ايراني روي آورده است. »

اين مراسم با شعرخواني پگاه احمدي به پايان رسيد و جلال خسروي در نهايت اعلام کرد نشست بعدي اين گروه اواخر آبان با موضوع بررسي شعر حجم برگزار خواهد شد.