خبرگزاري ميراث فرهنگي_فرهنگ وهنر_ طاهره رحيمي_ نفيسترين نسخه قرآن خطي که در سال 1219 قمري و براي اهدا به فتحعلي شاه قاجار تحرير شده بود، امروز 12 شهريور 87 با حضور مديران مرکز اسناد و کتابخانه ملي رونمايي شد.
"علي اکبر اشعري"، رييس سازمان اسناد و کتابخانه ملي در اين مراسم گفت:« اين قرآن در زمان فتحعلي شاه قاجار و به خط "زين العابدين مراغهاي" نوشته شده است و 35 تذهيب کار روي آن کار کرده اند.»
وي افزود:« اين قرآن که قرار بود به اين پادشاه قاجاري اهدا شود، نزد نوادگان قاجار تا دوره پهلوي باقي ماند. در آن دوره، يکي از اين نوادگان که قرآن به دست او رسيده بود، به "فرح ديبا" پيشنهاد ميدهد که اين نسخه خطي را در برابر دريافت يک بناي مسکوني به بنياد واگذار کند، اما به دليل اينکه دو خاندان قاجار و پهلوي تصاويرمثبتي از يکديگر نداشتند، اين ماجرا به درازا ميکشد و در نهايت اين قرآن نفيس توسط يکي از علاقهمندان نسخ خطي خريداري ميشود.»
وي ادامه داد:« ما از حدود سال 85 از وجود اين نسخه آگاه شديم و زماني که متوجه شديم که اين نسخه در خارج کشور نيز خواهان بسياري دارد، به سرعت با دارنده اثر تماس گرفتيم. قيمت پايهاي که به اين نسخهدار توسط خارجي ها پيشنهاد شده، يک ميليارد تومان بود، اما اين دوست عزير حاضر شد اثر را به قيمت 660 ميليون تومان به کتابخانه ملي واگذار کنند.»
به گفته اشعري طي دو سال گذشته 38 جلد قرآن خطي توسط کتابخانه ملي از افراد مختلف خريداري شده که 21 جلد از نفيس ترين آنها در همين جلسه رونمايي شدند.
رييس مرکز اسناد و کتابخانه ملي با بيان اينکه از حدود دو سال پيش سياست کتابخانه ملي براي جمع آوري نسخه هاي خطي از بين مردم آغاز شده است، عنوان کرد:« نگهداري نسخه هاي خطي شرايط ويژهاي دارد که در خانهها و کتالخانههاي کوچک ميسر نيست. بنابراين نخستين پيشنهاد ما به دارندگان نسخه هاي خطي اين بود که آنها را به کتابخانه اهدا کنند تا به اسم خودشان به ثبت برسد. در غير اين صورت دارندگان اين نسخه ها ميتوانند با قيمت توافقي نسخه هاي خطي شان را به کتابخانه بفروشند.»
وي ادامه داد:« پيشنهاد سوم ما اين بود که اين عزيزان کتاب هاي خود را به صورت اماني در اختيار ما قرار دهند تا در درمانگاه ويژهاي که داريم کنترل شوند و هر زماني که صاحب آن درخواست کرد، نسخه را برگردانيم. علاوه بر اين برخي از نسخه هاي خطي وجود دارند که وقف يک محل خاص هستند و انتقال دائمي آنها امکان پذير نيست. بنابراين آن نسخهها ميتوانند سالي يک بار به درمانگاه هاي ما منتقل شوند تا کنترل و آسيب زدايي شوند. حتي اين آمادگي را داريم که شرايط نگهداري مناسب نسخه هاي را در همان محل هاي اوليه فراهم کنيم.»
به گفته رييس کتابخانه ملي از اواخر سال 85 که جمع آوري نسخههاي خطي آغاز شد بيش از 20 هزار نسخه جمع آوري شده که تنها متخصصان نسخ خطي مي دانند که اين رقم ، رقم بسيار بالايي است.
اشعري با ارائه پيشنهاد براي راه اندازي بانک جهاني نسخ خطي عنوان کرد:« چندي پيش بانک ملي اطلاعات نسخ خطي را رونمايي کرديم، اين بانک در فاز بعدي خود قرار است به بانک جهاني اطلاعات نسخ خطي تبديل شود. اما منظور من از اين پيشنهاد جديد ، ايجاد بانک اطلاعاتي از خود نسخه هاست که در گام نخست ميتواند در ميان کشورهاي اسلامي راه اندازي شود.»
پس از رونمايي از اين قرآن نفيس "فرزاد عزيززاده" کارشناس ارشد نسخههاي خطي کتابخانه ملي به توضيح در مورد اين قرآن پرداخت:« اين قرآن که در سال 1219 قمري نگاشته شده است، نشاندهنده مکاتب بزرگ کتاب آرايي فرهنگي ايراني_ اسلامي است. اين نسخه همه عناصر هنر کتاب آرايي را در خود دارد و به صورتي که تذهيب ها و تشييع هاي آن نشان مي دهد، خود نمونه بي نظيري در اين زمينه است. تذهيب هر دو صفحه اين کتاب با دو صفحه بعدي اش متفاوت است و هيچ نقطهاي از اين نسخه بودن انجام کار روي آن رها نشده است.»
وي افزود:« علاوه بر نحوه کتابت و صفحه آرايي اين نسخه، نوع کاغذ، جلد، قلم و مرکب اين کتاب منحصر به فرد است. يکي از نکات قابل توجه در اين کتاب مهر ناصرالدين شاه بر برخي صفحات کتاب است، پرا که اين اثر منحصرا براي دربار قاجار تهيه شده بوده است.»
طاهره رحيمي
RSS چيست
؟
