خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گروه ميراث فرهنگي ـ پس از 33 سال از آخرين مراجعه گروهي از باستانشناسان ايراني به سرپرستي هنري رايت به محوطه باستاني زبرجد در ايذه، اين تپه پيش از ايلامي دوباره مورد گمانهزني قرار ميگيرد. اکنون با گسترش شهر ايذه، تپه زبرجد ميان ساخت و سازها محصور شده است.
«جعفر مهرکيان»، مدير پايگاه ميراث فرهنگي ايذه دراينباره به CHN گفت: «دو تپه باستاني زبرجد و سبزعلي پيش از انقلاب به عنوان محلي براي دوره عالي آموزش باستانشناسي از سوي مرکز وقت باستانشناسي کشور انتخاب شده بودند و حدود 33 سال قبل گروهي از بهترين باستانشناسان امروز کشور که در آن زمان ميخواستند در مرکز وقت باستانشناسي استخدام شوند با "هنري رايت" به ايذه آمدند و کاوشهاي باستانشناسي خود را انجام دادند.»
وي در ادامه گفت: «از آن تاريخ ديگر اين دو محوطه باستاني مورد کاوش قرار نگرفتند و هرکدام سرنوشت جداگانهاي داشتند. محوطه سبزعلي که در انحصار سازمان آب و برق قرار گرفت و پشت فنسهاي اين سازمان پنهان شد و تپه زبرجد نيز اسير ساخت و سازهاي شهري شد.»
به گفته مهرکيان اکنون پس از 33 سال "عباس مقدم"، باستانشناس ايراني به محوطه باستاني زبرجد ميآيد تا با انجام گمانهزني و لايهنگاري فصل جديدي از مطالعات خود را آغاز کند.
مهرکيان درباره شيوه تربيت باستانشناسان در پيش از انقلاب گفت: «در آن زمان بخشي از دوره آموزش باستانشناسي، سپري کردن يک فصل کامل باستانشناسي به مدت سه ماه و نيم در دشت قزوين بود. سه تپه سگزآباد، قبرستان و زاغه از سوي مرحوم دکتر نگهبان انتخاب شده بود و باستانشناسان جوان با اقامت در کاروانسراي محمدآباد خره اين کاوشها را بدون حضور کارگر انجام ميدادند.»
وي در ادامه گفت: «هرچند اين کاوشها به سرپرستي دکتر نگهبان، باستانشناسان را آماده کار ميداني ميکرد اما براي استخدام در مرکز باستانشناسي وقت کشور کافي نبود. به همين جهت رئيس وقت مرکز باستانشناسي تصميم گرفت باستانشناساني که قصد استخدام در اين مرکز را دارند بايد يک فصل کاري ديگر بدون حقوق و مزايا را در يکي از محوطههاي باستاني کشور سپري کنند. وي از هنري رايت خواست تا اين محوطه را انتخاب کند که رايت نيز ايذه را به اين منظور انتخاب کرد.»
مهرکيان ميگويد که خود وي اين دوره آموزش عالي را با کاوش در گنبد سلطانيه به سرپرستي سعيد گنجوي گذرانده و در آنجا تپه نور را مورد کاوش قرار داده است.
به اين ترتيب نخستين گروه از باستانشناسان جوان آن زمان يعني سيد منصور سيد سجادي (سرپرست کاوشهاي باستانشناسي شهر سوخته)، اسماعيل يغمايي (از باستانشناسان پيشکسوت که تا کنون سرپرست چندين محوطه باستاني بوده است)، الهه شاهي، اسماعيل بنايي شهين عاطفي و حاتمي به همراه هنري رايت به ايذه سفر کرده و در محوطه باستاني زبرجد کاوش کردند.
مهرکيان تاکيد کرد که اهميت دو محوطه باستاني سبزعلي و زبرجد باعث شد تا هنري رايت اين دو محوطه را براي پايان بخشيدن به دوره آموزش عالي باستانشناسان جوان انتخاب کند. اين دو تپه هنوز هم از نظر باستانشناسي اهميت زيادي دارند و بايد مورد مطالعه دقيق قرار گيرند.
محوطه باستاني زبرجد متعلق به دوره پيش از ايلامي است که به آن «اروگ» گفته ميشود.
RSS چيست
؟
