خبرگزاري ميراث فرهنگي
| ۱۳۸۸/۳/۳۱ - 7:55:00 | |
|
الگوي ميدان نقشجهان در تبريز احيا ميشود
درحاليكه وسعت ميدان نقشجهان در حدود 82 هزار متر مربع است، متراژ تخمين زده شده براي ميدان حسن پادشاه حداقل دو برابر ميدان نقشجهان يعني بيش از 160 هزار متر مربع است.
|
|
|
خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ همواره در توصيف ميدان نقشجهان نقشه آن را برگرفته از ميداني تخريب شده در تبريز ميدانند كه در سالهاي رونق مركز حكومت ايران و مركز ولايت آذربايجان بوده است. طبق اسناد تاريخى، اين ميدان در دوره ايلخانى باعنوان باغ «صاحب آباد»، دوره آق قويونلو ميدان «حسن پادشاه» و در دورههاى بعد نيز ميدان «صاحبالامر» ناميده شده است.
سرپرست هيأت حفارى باستان شناسى ميدان صاحبالامر تبريز درخصوص ويژگىهاى منحصربفرد اين مجموعه گفت:« اينكه اين ميدان در دوره آق قويونلوها ساخته شده و در اوايل صفويه نيز به عمارات و وسعت آن افزوده شده است در واقع پيش درآمد و خميرمايه اصلى ساخت ميدان نقشجهان اصفهان به شمار مىآيد.»
محمد امينيان در گفتگو با CHN افزود:« ساخت اين مجموعه از سال ??? هجرى قمرى ?? سال بعد از احداث مسجد كبود آغاز شده و اين كاوش از آن جهت اهميت دارد كه سلسله آققويونلوها به دليل نبود اثر و بناى خاصى گمشده ترين برهه تاريخى ايران است.»
به گفته وى؛ پس از انتقال پايتخت ايران از تبريز به قزوين توسط صفويان نمونه كوچكى از اين مجموعه در اين شهر ساخته شد اما با انتقال دايمى پايتخت اين سلسله به اصفهان، ميدان نقشجهان در آن شهر احداث شد.
درحاليكه وسعت ميدان نقشجهان در حدود 82 هزار متر مربع است، متراژ تخمين زده شده براي ميدان حسن پادشاه حداقل دو برابر ميدان نقش جهان يعني بيش از 160 هزار متر مربع است.
امينيان در مقايسه ميدان حسن پادشاه تبريز و نقشجهان اصفهان تصريح كرد:« ميدان و مجموعه ساخته شده در تبريز چندين برابر بزرگتر از ميدان نقشجهان اصفهان بوده به طورى كه طبق مستندات مكتوب سياحان داخلى و خارجى، در مراسم مختلف دربار، بيش از ??هزار نفر از قشون شاهان آن زمان در آن به اجراى برنامه و رژه نظامى مىپرداختند.»
از ميدان بزرگ تبريز، هم اكنون محوطهاى كوچك با دو بناى تاريخى مسجد صاحبالامر و مدرسه اكبريه متعلق به دوران قاجار باقى مانده است.
سرپرست گروه جستجو در محوطه ميدان تاريخى صاحبالامر تبريز در توضيح عمارتهاى موجود در اين مجموعه گفت:« مسجد و مدرسه حسن پادشاه، كليساى سنت هلن، بناى معروف هشت بهشت، دولتخانه، مسجد سلطنتى شاه طهماسب، سردرهاى بسيار زيبا و منحصربفرد ورودى اين ميدان و ساير متعلقات حكومتى ازجمله مهمترين بناهاى مجموعه حسن پادشاه يا صاحبالامر هستند.»
وي با اشاره به تفاوتهاي مجموعه حسن پادشاه با ميدان نقشجهان خاطرنشان كرد:« تاكنون همه مرمتگران و معماران و باستانشناسان كه در مورد اين ميدان صحبت ميكردند ذهنشان به سوي ميدان نقشجهان ميرفت يعني ميداني كه از چهار سمت با ديوار محصور و با يك نماي مشخص از ديگر قسمتها جدا شده است. درحاليكه اين ميدان به جاي اينكه با ديوار مرزبندي شده باشد با احجام سنگين و بزرگ متمايز شده است. در واقع ابنيه ساخته شده دركنار هم جاي ديوار يكنواخت را ميگيرد.»
امينيان همچنين با اشاره به حدود و صغور ميدان گفت:« حدود و اضلاع ميدان باتوجه به اسناد و مدارك تاريخي آماده شده است اما قصد داريم آنرا در سمينار مرمت ميراث فرهنگي كشور كه در شهريور ماه امسال برگزار ميشود اعلام كنيم. ولي به طور كلي ميتوان گفت كه لبه جنوبي ميدان به رودخانه مهران رود، لبه غربي آن به مجموعه كاخهاي حكومتي و دولتخانه و لبه شرقي هم به ابنيهاي ختم ميشده كه مسجد صاحبالامر جزئي از آن است.»
وي در پاسخ به سوال CHN مبني بر اينكه اعتبار پيشبيني شده براي احياي ميدان چقدر است، عنوان كرد:« بهدليل بالا بودن رقم، درصورت اعلام اعتبار تقاضا شده قيمت ابنيه در طرح تملك براي احيا ميدان به صورت كاذب بالا ميرود.»
محمد امينيان در پايان با اشاره به اينكه ميدان با تمام متعلقاتش به طور كامل قابل احيا نيست، يادآور شد:« مجموعه به اين بزرگي در نهايت قابل احيا نيست و تنها بخشهايي را احيا ميكنيم اما نقاطي را هم كه قابليت احيا ندارد را مشخص كرده تا بازديدكنندهاي كه به اينجا ميآيد بتواند حدود و صغور ميدان را بطور دقيق مشاهده كند.»
|
|