خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشده، بلکه شواهد فزایندهای از بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی برای طرفهای متجاوز در حال آشکار شدن است. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرده و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخته است. هرچند آتش بس دو هفته ای حاصل شد و درا دامه هم توسط ترامپ تمدید شد اما هنوز تا پایان واقعی این تجاوز مسیر پیچیده ای در پیش است.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های غربی
روزنامه گاردین در گزارشی نوشت که آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا در آستانه فروپاشی قرار گرفته و بنبست موجود، تلفات سنگینی بر هر دو طرف تحمیل کرده است. به نوشته این رسانه انگلیسی، رهبران واشنگتن و تهران هر یک گمان میکنند به پیروزی نزدیک هستند و به همین دلیل از دادن امتیازات اساسی برای پیشبرد مذاکرات با میانجیگری پاکستان خودداری میکنند.
گاردین میافزاید که ادعاهای متناقضی درباره وقایع روز دوشنبه در تنگه هرمز مطرح است. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، مدعی تأمین گذرگاهی امن در تنگه و صفکشیدن صدها کشتی تجاری برای عبور شد، اما تاکنون عبور تنها دو کشتی آمریکایی تأیید شده است. ایران نیز ضمن تکذیب هرگونه عبور، آمریکا را به هدف قرار دادن کشتیهای غیرنظامی و کشتن پنج نفر متهم کرد و نقشهای از گسترش حوزه کنترل دریایی خود فراتر از تنگه هرمز تا سواحل امارات منتشر نمود.
بر اساس این گزارش، ایران طرح صلح ۱۴ مادهای را از طریق پاکستان به آمریکا ارائه داده و در حال بررسی پاسخ واشنگتن است. یک مقام ارشد پاکستانی از ادامه «دیپلماسی پشتپرده» و کاهش شکافها در اکثر موضوعات خبر داده است. گاردین در پایان با اشاره به فشارهای داخلی بر ترامپ در آستانه انتخابات کنگره و سفر قریبالوقوع وی به چین، تصریح کرد که بنبست کنونی سایه سنگینی بر تداوم ریاستجمهوری و ثبات اقتصاد جهانی انداخته است.
نیویورک تایمز در گزارشی به تناقضگویی کاخ سفید پرداخت که با وجود پرواز موشکها و تداوم درگیریها در تنگه هرمز، اصرار دارد که «جنگ ایران به پایان رسیده است». به نوشته این روزنامه، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با اعلام اینکه عملیات خشم حماسی به پایان رسیده، مدعی شد تلاشهای جاری برای بازگشایی تنگه هرمز صرفاً یک عملیات «دفاعی و بشردوستانه» است. اما این ادعا در حالی مطرح میشود که ترامپ تنها یک روز پس از آغاز این مأموریت، آن را به حال تعلیق درآورد.
بر اساس ادعای این گزارش، از میان پنج هدف اصلی که ترامپ در ۲۸ فوریه برای جنگ برشمرد (نابودی برنامه هستهای، زرادخانه موشکی، نیروی دریایی، حمایت از گروههای نیابتی و تغییر حکومت در ایران)، تنها نابودی نیروی دریایی ایران محقق شده است. ذخایر اورانیوم غنیشده ایران دستنخورده باقی مانده و برآوردهای اطلاعاتی آمریکا حاکی از بقای بیش از نیمی از توان موشکی ایران است. ترامپ نیز عملاً از هدف تغییر حکومت عقبنشینی کرده است.
نیویورک تایمز افزود که انگیزههای انتخاباتی و فشار قانون اختیارات جنگی، دلیل این چرخش لفظی است. ترامپ برای فرار از رأیگیری کنگره، جنگ را «جنگ کوچک»، «گشتوگذار» و «انحراف مسیر» نامیده است. با این حال، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، تأیید کرده که ایران از زمان آتشبس بیش از ۱۰ بار به نیروهای آمریکایی حمله کرده است. این گزارش نتیجه گیری کرد که علیرغم گذار از تهدید نظامی به فشار اقتصادی، بمبارانها تغییری در مواضع بنیادین ایران ایجاد نکرده و سپاه پاسداران همچنان نبض تنگه هرمز را در اختیار دارد.
رسانه های عربی و منطقه ای
المسیره در مقاله ای به افزایش تنش میان ایران و امارات متحده عربی میپردازد و می نویسد:ابوظبی به یکی از مراکز اصلی حضور و فعالیت آمریکا و اسرائیل در منطقه تبدیل شده است. بهگفته مقامات ایرانی، امارات با میزبانی از نیروها و تجهیزات نظامی این دو کشور، در بیثباتی منطقه نقش دارد و در صورت استفاده از خاک این کشور علیه ایران، با پاسخ سخت تهران مواجه خواهد شد.
در سطح دیپلماتیک نیز ایران از همکاریهای امنیتی و نظامی امارات با اسرائیل انتقاد کرده و آن را تهدیدی برای ثبات منطقه دانسته است. گزارشها حاکی از گسترش همکاریهای اطلاعاتی و دفاعی میان دو طرف، از جمله استقرار سامانههای پیشرفته رصد و مقابله با پهپادها در امارات است.
همچنین به نقش مالی امارات در حمایت از صنایع نظامی اسرائیل اشاره شده و این کشور متهم به مشارکت غیرمستقیم در درگیریهای منطقهای، از جمله جنگ غزه، شده است. تحلیلگران معتقدند که پس از توافق عادیسازی روابط در سال ۲۰۲۰، سطح همکاریهای دو طرف بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است.
در پایان، مقاله هشدار میدهد که ادامه این روند ممکن است امارات را به هدف اقدامات پیشدستانه ایران در هرگونه درگیری آینده تبدیل کند.
الجزیره در گزارشی توضیح داد که چگونه ایران در حال تبدیل تنگه هرمز به یک ابزار فشار راهبردی است و نوشت: تهران با اعلام سازوکارهای جدید برای عبور کشتیها، از جمله الزام به هماهنگی با نیروهای نظامی و تعیین مسیرهای مشخص، عملاً تلاش کرده کنترل بیشتری بر این گذرگاه حیاتی اعمال کند. همزمان، تهدید به هدف قرار دادن کشتیهای متخلف و اعمال محدودیت بر کشتیهای مرتبط با آمریکا و اسرائیل، نشاندهنده تشدید رویکرد بازدارندگی ایران است.
اهمیت تنگه هرمز از آنجا ناشی میشود که بخش بزرگی از تجارت جهانی نفت و گاز از آن عبور میکند. به همین دلیل، حتی افزایش ریسک در این مسیر میتواند باعث رشد قیمت انرژی، اختلال در زنجیره تأمین و فشار بر اقتصاد جهانی شود. ایران با تکیه بر موقعیت جغرافیایی و ابزارهایی مانند مینهای دریایی، موشکها و پهپادها، بدون نیاز به جنگ مستقیم، هزینههای سنگینی به رقبای خود تحمیل میکند.
گرچه این سیاست برای خود ایران نیزهزینه دارد و میتواند به اقتصاد داخلی آن آسیب بزند، اما در مجموع، استراتژی تهران بر «تحمیل هزینه» استوار است؛ به این معنا که بدون درگیری گسترده، شرایطی ایجاد کند که طرفهای مقابل ناچار به بازنگری در سیاستهای خود شوند.
المیادین در مقاله ای نوشت: تصمیم دولت ترامپ در ششم مه ۲۰۲۵ برای توقف عملیات تهاجمی و عقبنشینی از رویارویی مستقیم با نیروهای دریایی یمن، یک انتخاب نبود، بلکه یک اجبار بود. تناقضها و سردرگمیهای دونالد ترامپ و دولتش در حمله به جمهوری اسلامی ایران، یادآور همان آشفتگیها در جنگ علیه یمن است. زمانی که ترامپ تصور میکرد میتواند در عرض چند هفته ایران را شکست دهد، پیشتر نیز چنین تصوری درباره یمن داشت تا مسیرهای دریایی برای کشتیهای اسرائیلی باز شود. دولت او بر اساس توهم قدرت، بازه زمانی کوتاهی –چند هفته—برای این عملیات تعیین کرده بود، اما واقعیتهای میدانی خلاف آن را نشان داد.
پس از ۵۲ روز حمله و بیش از ۱۷۰۰ حمله هوایی و دریایی، آمریکا با واقعیتی سخت روبهرو شد: صنعاء عقبنشینی نکرد، بلکه با توان نظامی خود واشنگتن را غافلگیر کرد و نیروهای یمنی توانستند معادلات دشواری بر نیروی دریایی آمریکا تحمیل کنند. این روند به گفته برخی تحلیلها، پایان دوران سلطه ناوهای هواپیمابر را رقم زد.
در اینجا ضروری است به نکته مهمی اشاره کنیم که بسیاری از نویسندگان، ناظران و تحلیلگران به آن نپرداختهاند، و آن این است که ترامپ، در جریان تجاوز به یمن، که آن را به عنوان «پیامی به ایران» مطرح می کرد، به این باور رسیده بود که در جنگ یا تجاوز علیه ایران نباید دخالت کند. او در آن زمان صریحاً گفت: «نتانیاهو مرا به جنگ با ایران نخواهد کشاند.» این اعتراف صریح ترامپ است که او به نمایندگی از «اسرائیل» جنگ به راه میاندازد و نتانیاهو کسی است که او را به آغاز دو دور تجاوز علیه ایران کشانده است. سؤال اینجاست که چرا ترامپ در آن زمان از دخالت در تجاوز علیه ایران خودداری کرد و اخیراً آن را پذیرفت. شاید محکومیت و موضع ترامپ تحت فشار پروندههای اپستین تغییر کرده باشد.
در نتیجه این تحولات، دریای سرخ بهسمت نوعی «حاکمیت مستقل» حرکت کرده و دیگر، جایی برای اعمال نفوذ قدرتهای فرامنطقهای باقی نمانده است. یمن با حمایت از ایران و حزبالله، مانع استفاده آمریکا از این منطقه برای حمله به ایران شده است.
المسیره در مقاله ای تحرکات آمریکا در تنگه هرمز را نه اقدامی انسانی، بلکه تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر شکستهای نظامی و کاهش اعتبار جهانی خود توصیف میکند. نویسنده معتقد است که شعار «انساندوستی» آمریکا صرفاً پوششی برای اهداف سیاسی و نظامی است و با واقعیت عملکرد این کشور در مناطقی مانند غزه، لبنان و ایران در تضاد کامل قرار دارد.
در متن تأکید میشود که اعزام ناوها و آغاز عملیات در هرمز، بیشتر به دنبال کسب یک «پیروزی نمادین» است تا جبران ناکامیهای راهبردی اخیر. همچنین، این اقدامات به عنوان نشانهای از سردرگمی و هراس واشنگتن از افزایش قدرت محور مقاومت و از دست دادن کنترل بر منطقه تحلیل میشود.
نویسنده با اشاره به تناقض میان ادعای کمک انسانی و اعمال تحریمها و محاصرهها، این رویکرد را «ریاکارانه» میداند. او بر این باور است که تنگه هرمز دیگر تحت سلطه آمریکا نیست و به عرصهای برای تغییر موازنه قدرت به نفع نیروهای منطقهای تبدیل شده است.
در پایان، مقاله نتیجه میگیرد که تلاش آمریکا برای نمایش قدرت در هرمز بینتیجه خواهد بود و نشانهای از افول سیاسی و اخلاقی آن است، نه احیای جایگاهش.
رسانههای رژیم صهیونیستی
یک نظرسنجی جدید از صهیونیستها در سرزمینهای اشغالی نشان داد که اکثر آنها مخالف پایان دادن به جنگ علیه ایران هستند. روزنامه صهیونیستی هاآرتص با انتشار نتایج یک نظرسنجی جدید نوشت: اکثر اسرائیلیها معتقدند پایان دادن به جنگ علیه ایران در حال حاضر به نفع امنیت اسرائیل نیست. هاآرتص نوشت: بر اساس نظرسنجی مؤسسه «دموکراسی اسرائیل»، اکثریت اسرائیلیها معادل ۵۹ درصد معتقدند پایان دادن به جنگ در شرایط کنونی بهطور کافی منافع امنیتی آنها را تأمین نخواهد کرد. این در حالی است که خبرگزاری رویترز به نقل از منابع پاکستانی مدعی شد که ایران و آمریکا به یک «یادداشت تفاهم یکصفحهای» درباره پایاندادن به جنگ و دیگر مسائل اختلافی نزدیک شدند.
یک رسانه صهیونیستی نوشت عقب نشینی رئیس جمهوری آمریکا در قبال ایران موجب سردرگمی تل آویو شده است. روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارونوت در گزارشی نوشت: در حالیکه کاخ سفید نسبت به نزدیک بودن توافق برای پایان جنگ خوشبین است، اسرائیل در تلاش است مواضع متغیر دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا را در قبال ایران درک کند.
این رسانه صهیونیستی، هدف حملات محدود ایران به واشنگتن و متحدانش را فشار و همزمان مذاکره برای خرید زمان ارزیابی کرد و افزود: تصمیم ترامپ برای تعلیق عملیات در تنگه هرمز باعث سردرگمی اسرائیل شده است.
یدیعوت آحارانوت مدعی شد که نقش رژیم صهیونیستی در فرایند جنگ و مذاکره با ایران کمرنگ شده و تصمیمگیری عملاً در اختیار واشنگتن است.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0