به گزارش خبرگزاری مهر، دبیرخانه ستاد ملی جمعیت، نشست کارگروه فرهنگ و هنر دبیرخانه ستاد ملی جمعیت با حضور مرضیه وحیددستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت، محسن جوادی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدحامد برکاتی معاون برنامه ریزی، پایش و ارزیابی عملکرد دبیرخانه ستاد ملی جمعیت، رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی، جمعی دیگر از مدیران دو مجموعه و نمایندگان دستگاهها و نهادهای کشور به میزبانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.
در ابتدای این نشست، مرضیه وحیددستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، بر ضرورت همافزایی دستگاههای فرهنگی برای تحقق سیاستهای کلی جمعیت تأکید کرد.
وی با اشاره به تأکیدات مکرر رهبر شهید انقلاب و رئیسجمهور درباره اهمیت مسئله جمعیت، گفت: اجرای موفق سیاستهای جمعیتی، نیازمند باور، عزم و همراهی همه دستگاههاست و بدون مشارکت جدی بخش فرهنگ و هنر، تحقق اهداف این حوزه امکانپذیر نخواهد بود.
دبیر ستاد ملی جمعیت با تشریح وضعیت جمعیتی کشور، کاهش مستمر نرخ باروری، افزایش سن ازدواج و فرزندآوری و روند رو به رشد سالمندی را از مهمترین چالشهای پیشرو دانست و تصریح کرد: اگر روند کنونی ادامه یابد، کشور در دهههای آینده با کاهش شدید جمعیت و کمبود نیروی انسانی جوان و مولد مواجه خواهد شد.
وحیددستجردی با بیان اینکه حل مسئله جمعیت تنها با مشوقهای اقتصادی محقق نمیشود، خاطرنشان کرد: نخستین و مهمترین مؤلفه اثرگذار بر ازدواج و فرزندآوری، امید به آینده است؛ موضوعی که شکلگیری آن بیش از هر چیز به ظرفیتهای فرهنگ، هنر و رسانه وابسته است.
وی با اشاره به اینکه خانوادههای ایرانی به طور متوسط خواهان داشتن حدود دو و نیم فرزند هستند، افزود: فاصله میان این تمایل و واقعیت موجود، ناشی از موانعی است که باید با سیاستگذاری صحیح و اقدامات عملی برطرف شود و صرف توصیه و شعار، پاسخگوی این مسئله نیست.
دبیر ستاد ملی جمعیت همچنین از ظرفیتهای گسترده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه سینما، کتاب، رسانه، انیمیشن، مستند، بازیهای رایانهای، پویشهای فرهنگی و آثار هنری بهعنوان مهمترین ابزارهای فرهنگسازی در حوزه خانواده و فرزندآوری یاد کرد و خواستار بهرهگیری هدفمند از این ظرفیتها برای امیدآفرینی، ترویج ازدواج، تحکیم خانواده و اصلاح نگرشهای اجتماعی شد.
وی در ادامه با معرفی طرح «کارت امید مادر»، این طرح را گامی در جهت تکریم مادران و حمایت از خانوادهها از بدو تولد فرزند دانست و گفت: حمایتهای پایدار، ساده، بدون بروکراسی و مبتنی بر کرامت خانواده، میتواند نقش مؤثری در افزایش رضایتمندی و تشویق به فرزندآوری داشته باشد.
وحیددستجردی با قدردانی از همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بر اجرای مؤثر ماده ۲۸ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و استفاده گسترده از پیام و نشان «فرزندان، لذت زندگی» در تولیدات فرهنگی، رسانهای و محصولات مختلف کشور تأکید کرد و ابراز امیدواری کرد همکاریهای مشترک میان دبیرخانه ستاد ملی جمعیت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیش از پیش گسترش یابد.
جوادی: حل چالش جمعیت نیازمند برنامهریزی علمی و فرهنگسازی مؤثر است
در ادامه این نشست، محسن جوادی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تأکید بر اینکه مسئله جمعیت تنها با توصیه و شعار حل نخواهد شد، گفت: رویکرد علمی در کنار بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگ و هنر، مهمترین مسیر برای مواجهه با این چالش ملی است.
وی با اشاره به فلسفه تشکیل کارگروه فرهنگ و هنر ستاد ملی جمعیت اظهار کرد: این کارگروه باید با شناسایی دقیق مسائل، تدوین برنامههای عملیاتی و استفاده از ابزارهای فرهنگی و هنری، به گرهگشایی از مسائل حوزه جمعیت کمک کند.
به گفته وی، فرهنگ و هنر میتوانند یافتههای علمی را به گفتمان عمومی و رفتار اجتماعی تبدیل کنند.
جوادی با بیان اینکه فرهنگ یک امر جمعی است، افزود: تغییر نگرش جامعه نسبت به ازدواج، خانواده و فرزندآوری، نیازمند برنامهریزی منسجم، ترویج مستمر و بهرهگیری از ظرفیتهای هنری است؛ چرا که هنر توانایی ایجاد مقبولیت اجتماعی و نهادینهسازی ارزشها را دارد.
معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین بر ضرورت عبور از رویکردهای صرفاً توصیهای تأکید کرد و گفت: همانگونه که برای ترویج ارزشهایی مانند راستگویی، صرف توصیه کافی نیست و باید بسترهای تحقق آن فراهم شود، در حوزه ازدواج و فرزندآوری نیز باید برنامههای اجرایی و حمایتهای مؤثر طراحی شود تا سیاستهای جمعیتی به نتایج ملموس منجر شوند.
وی با تأکید بر نقش تسهیلگر دولت، تصریح کرد: رویکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این حوزه، حمایت از جریانهای مردمی، شناسایی و تقویت ظرفیتهای فرهنگی و هنری و ایجاد همافزایی میان نهادهای مختلف است، نه تصدیگری مستقیم.
جوادی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت تقویت جایگاه کارگروه فرهنگ و هنر ستاد ملی جمعیت تأکید کرد و خواستار حضور فعال نمایندگان دستگاههای عضو، انسجام بیشتر فعالیتها و تبدیل این کارگروه به مرجع هماهنگی اقدامات فرهنگی و هنری در حوزه جمعیت شد.
وی سپس ضمن قدردانی از رویکرد علمی دبیر ستاد ملی جمعیت، از همکاریهای شکلگرفته میان دبیرخانه ستاد ملی جمعیت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان سینمایی تقدیر کرد و ابراز امیدواری کرد این تعاملات به تدوین برنامههای مؤثر و دستاوردهای عملی در حوزه فرهنگ، خانواده و جوانی جمعیت منجر شود.
برکاتی: اثربخشی اقدامات فرهنگی باید سنجیده شود/ گزارش عملکرد بهتنهایی کافی نیست
در این نشست سیدحامد برکاتی، معاون برنامهریزی، پایش و ارزیابی عملکرد ستاد ملی جمعیت نیز با تأکید بر ضرورت بازنگری در جهتگیری سیاستهای جمعیتی اظهار کرد: اگرچه برخی شاخصها از جمله افزایش سهم فرزند سوم و بالاتر بهبود یافته است، اما کاهش بیش از ۳۰ درصدی تولدها نسبت به سالهای گذشته نشان میدهد که بدون تقویت ازدواج و حمایت از فرزند اول و دوم، دستیابی به اهداف جمعیتی امکانپذیر نخواهد بود و لازم است در طراحی سیاستها و اولویتبندی مشوقها بازنگری صورت گیرد.
وی همچنین با اشاره به لزوم اتکا به دادهها و پژوهشهای معتبر در سیاستگذاری، تأکید کرد: برای ارزیابی نتایج اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت باید از مطالعات قابل مقایسه و روشهای علمی استفاده شود و تحلیلها بر پایه شواهد دقیق صورت گیرد.
برکاتی درباره شیوه ارزیابی فعالیتهای فرهنگی در دستگاههای مختلف گفت: در حال حاضر عمده گزارشها بر انجام فعالیتها و تولید محصولات متمرکز است، در حالی که میزان اثربخشی واقعی فیلمها، انیمیشنها، آثار هنری، کارگاههای آموزشی و سایر اقدامات فرهنگی کمتر مورد سنجش قرار میگیرد.
وی افزود: لازم است شاخصهای مشخصی برای ارزیابی اثرگذاری اقدامات فرهنگی و رسانهای طراحی شود تا بتوان منابع محدود را به مؤثرترین برنامهها اختصاص داد.
معاون ستاد ملی جمعیت در ادامه پیشنهاد کرد تدوین پیوست فرهنگی «کارت امید مادر» به عنوان یکی از نخستین اولویتهای کارگروه فرهنگ، هنر و رسانه در دستور کار قرار گیرد و با مشارکت دستگاههای ذیربط، زمینه اجرای مؤثر این طرح از منظر فرهنگی و رسانهای فراهم شود.
وی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت افکار عمومی و انجام نظرسنجیهای مردمی در طراحی و اجرای برنامههای فرهنگی تأکید کرد.پ
زارع: کارگروه فرهنگ و هنر، محور هماهنگی اقدامات فرهنگی در حوزه جمعیت خواهد بود
در ادامه سعید زارع، مدیرکل امور اجتماعی دبیرخانه ستاد ملی جمعیت، با تشریح فلسفه تشکیل کارگروه فرهنگ و هنر، گفت: بررسی سیاستهای کلی جمعیت و خانواده نشان میدهد که فرهنگسازی یکی از ارکان اصلی تحقق اهداف جمعیتی کشور است و بخش قابل توجهی از این سیاستها بر نقش فرهنگ، هنر و رسانه تأکید دارد.
وی با اشاره به مبانی قانونی تشکیل این کارگروه افزود: کارگروه فرهنگ و هنر بر اساس سیاستهای کلی جمعیت و خانواده، قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و مصوبات ستاد ملی جمعیت تشکیل شده و مأموریت دارد ظرفیتهای فرهنگی و هنری کشور را در خدمت ترویج ازدواج، تحکیم خانواده و فرزندآوری قرار دهد.
زارع هدف اصلی این کارگروه را ترویج فرهنگ ازدواج، فرزندآوری و افزایش جمعیت با استفاده از ظرفیتهای فرهنگی، هنری و رسانهای عنوان کرد و گفت: ایجاد هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، راهبری تولید محتوای فرهنگی و هنری، ارتقای سواد جمعیتی جامعه، توسعه تولیدات فرهنگی و حمایت از آثار اثرگذار از دیگر اهداف پیشبینیشده برای این کارگروه است.
مدیرکل امور اجتماعی دبیرخانه ستاد ملی جمعیت همچنین به مهمترین وظایف این کارگروه اشاره کرد و گفت: تدوین راهبردها و نقشه راه فرهنگی حوزه جمعیت، برنامهریزی برای ترویج ازدواج آسان و بهنگام، بهرهگیری از ظرفیت رسانهها و فضای مجازی، شناسایی و مقابله با جریانهای مغایر سیاستهای جمعیتی، حمایت از تشکلهای مردمی، رصد و پایش مستمر محتوای فرهنگی و ارائه پیشنهادهای سیاستی به ستاد ملی جمعیت، از جمله مأموریتهای این کارگروه خواهد بود.
وی تأکید کرد که هدف نهایی، شکلگیری یک نظام منسجم برای سیاستگذاری، هماهنگی و هدایت فعالیتهای فرهنگی و هنری در حوزه جمعیت است تا با مشارکت دستگاههای اجرایی، نهادهای مردمی و فعالان فرهنگی، زمینه تحقق سیاستهای کلی جمعیت فراهم شود.
گفتنی است، کارگروه فرهنگی و هنری ستاد ملی جمعیت با هدف برنامهریزی، هدایتگری، همافزایی و ایجاد نگاه منظومهای و همسو کردن ظرفیتهای موجود دستگاههای اجرایی کشور جهت ترویج فرهنگ فرزندآوری و ازدواج، با استناد به تبصره ۲ ماده یک قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت تشکیل شده است.
شایان ذکر است، در این نشست، حاضران به بیان دیدگاهها، انتقادات و پیشنهادات خود پرداختند که اهم آنها می توان به موارد ذیل اشاره کرد.
تأکید بر نقش محوری فرهنگ و تغییر نگرشهای اجتماعی در ارتقای ازدواج و فرزندآوری و مقدم بودن مداخلات فرهنگی بر سایر مداخلات.
ضرورت تمرکز سیاستها بر تسهیل و ترویج ازدواج به عنوان پیشنیاز اصلی افزایش فرزندآوری.
لزوم پرهیز از رویکردهای صرفاً پزشکی، دولتی، دستوری و ایدئولوژیک در سیاستهای جمعیتی و تقویت رویکردهای فرهنگی، علمی و مردمی.
اهتمام بر گفتمانسازی، جریانسازی فرهنگی و بهرهگیری از ظرفیت هنر برای تغییر نگرش عمومی نسبت به خانواده و فرزندآوری.
تأکید بر تولید آثار هنری و رسانهای جذاب، مخاطبمحور و متناسب با ذائقه نسل جوان.
پیشنهاد ایجاد یک مرکز تخصصی رسانهای برای سیاستگذاری، تولید، هدایت و هماهنگی آثار فرهنگی و هنری حوزه ازدواج، خانواده و جمعیت.
استفاده همزمان از همه قالبهای هنری و رسانهای از جمله سینما، سریال، مستند، موسیقی، شعر، کتاب، بازیهای رایانهای، پویانمایی و فضای مجازی.
پیشنهاد برگزاری نشستهای تخصصی مستمر با هنرمندان، نویسندگان، کارگردانان و تهیهکنندگان به منظور ایجاد دغدغه و جهتدهی محتوایی.
لزوم مخاطبشناسی و طراحی پیامهای متناسب با گروههای مختلف جامعه.
تمرکز کارگروه بر تبیین مسائل فرهنگی حوزه جمعیت به جای تدوین کلی نظام مسائل.
شناسایی اولویتهای واقعی و عوامل مؤثر بر کاهش ازدواج و فرزندآوری پیش از طراحی مداخلات فرهنگی.
ضرورت نوآوری در ابزارهای فرهنگی و بهرهگیری از فناوریهای نوین و رسانههای جدید.
تأکید بر استمرار فعالیتهای فرهنگی و پرهیز از اقدامات مقطعی و کوتاهمدت.
پیشنهاد تشکیل جلسات کارشناسی و کارگروههای تخصصی بهصورت مستمر و با فاصله زمانی کمتر از جلسات اصلی.
مشارکت واقعی مردم، سازمانهای مردمنهاد و حلقههای میانی در اجرای برنامههای فرهنگی.
بومیسازی الگوهای ترویجی متناسب با شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مناطق مختلف کشور.
پیشنهاد معرفی الگوهای موفق خانوادههای دارای فرزند متناسب با شرایط و زیستبوم هر منطقه.
تأکید بر بهرهگیری از ظرفیت مساجد، روحانیون، ائمه جمعه و نهادهای دینی در ترویج فرهنگ خانواده و فرزندآوری.
اصلاح نگرش جامعه نسبت به خانواده، مادری، پدری و فرزندآوری از طریق تولیدات هنری.
نمایش الگوهای موفق از مادران و پدران شاغل دارای فرزند در آثار رسانهای به منظور رفع موانع ذهنی جوانان.
پیشنهاد تقویت بازنمایی نقش پدران در مراقبت و تربیت فرزندان در تولیدات فرهنگی.
هماهنگی، همافزایی و تقسیم کار میان دستگاههای فرهنگی و هنری و پرهیز از موازیکاری.
ضرورت حرکت کارگروه از سیاستگذاری صرف به سمت اقدامات عملیاتی و اجرای برنامههای مشترک.
اولویتبندی موضوعات فرهنگی و هنری با تمرکز بر مسائل اصلی ازدواج و فرزندآوری.
ضرورت ارزیابی اثربخشی فعالیتها و محصولات فرهنگی و رسانهای و پرهیز از اکتفا به گزارش عملکردهای کمی.
تدوین پیوست فرهنگی برای طرحها و برنامههای ملی مرتبط با خانواده و جمعیت.
تأکید بر انعکاس و تبیین نقاط قوت و دستاوردهای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در کنار آسیبشناسی آن.
تمرکز بیشتر بر فرهنگسازی پیرامون فرزند اول و دوم، در کنار استمرار حمایت از فرزند سوم و بیشتر.
بهرهگیری حداکثری از ظرفیت رسانه ملی در انتشار آثار فرهنگی و هنری مرتبط با خانواده و فرزندآوری.
لزوم تقویت هماهنگی میان ستاد ملی جمعیت و دستگاههای فرهنگی برای استفاده مؤثر از ظرفیتهای موجود.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0