محمود ‌کلاری: علی حاتمی نسخه کوتاه «دلشدگان» را دوست نداشت

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی موزه سینمای ایران، برنامه «کلاسیک‌های کانون» به بهانه زادروز علی حاتمی و با یادی از اکبر عبدی به نمایش فیلم «دلشدگان» اختصاص داشت. این برنامه به همت کانون کارگردانان سینمای ایران و موزه سینمای ایران و با همکاری فیلمخانه ملی ایران، شنبه، ۲۴ مرداد سال جاری، در سالن سینماتوگراف موزه سینمای ایران برگزار شد و مدیریت برنامه را اصغر نعیمی فیلمساز، بر عهده داشت.

محمود کلاری، فرزاد حسنی، سعید الهی، حسن آقاکریمی، حبیب اسماعیلی، بهروز صادقی، ماهور موساییان، مسعود میمی، دانش اقباشاوی، حسن رضایی، احلام محسنی، باقر مرادی، حمیدرضا قطبی، وحید رونقی، کاظمی دینا، اسماعیل پوررضا، محمد احتشامی از جمله حاضران در رویداد بودند.

در ابتدای نشست، اصغر نعیمی عنوان کرد: تاریخ تازه‌ترین برنامه «کلاسیک‌های کانون» با ۲۴ مرداد زادروز علی حاتمی کارگردان نامی سینمای ایران مصادف شد از این‌رو فیلم سینمایی «دلشدگان» ساخته علی حاتمی برای اکران در این روز انتخاب شده است.

در ادامه، محمود کلاری مدیر فیلمبرداری و کارگردان سینمای ایران درباره نسخه به نمایش درآمده در برنامه کلاسیک‌های کانون پرده از حقایقی برداشت و عنوان کرد: آدم در چنین شرایطی، تعارض عجیبی پیدا می‌کند. از یک سمت، زادروز او را تبریک می‌گوییم و نسخه بازسازی‌شده «دلشدگان» را می‌بینیم. فیلمی که نسخه اصلی آن نزدیک به ۱۸۰ دقیقه است که بعدا به نسخه ۹۰ دقیقه‌ای تبدیل شد.

وی افزود: آنچه که ذهن من را درگیر و غم و اندوهی بر ذهن و روحم حاکم می‌کند، این است که خود حاتمی از این نسخه کوتاه‌شده راضی نبود. تصورش این بود که فیلم تاریخی و قدیمی و فیلمی که این ویژگی‌ها را دارد، به طور طبیعی می‌تواند بلندتر باشد مثل فیلم‌هایی که در هالیوود ساخته می‌شود. یادم است اولین بار که این نسخه را همراه با تعدادی از عوامل فیلم دیدیم، مثل همیشه با صمیمیت عمیق و ویژه خودشان با همه روبوسی و از همکاری همگی تشکر کردند و در پایان گفتند که فیلم «لِه شدگان» را دیدیم و این واژه «لِه شدگان» را اولین بار از زبان حاتمی شنیدم.

این فیلمساز و مدیر فیلمبرداری درباره دقت به جزئیات علی حاتمی در طول همکاری‌های مشترک با این کارگردان اظهار کرد: به گمان من، همه واقف هستیم که علی حاتمی در زمینه دیالوگ منحصربه‌فرد بود و ایشان قواعد کاری مخصوص به خودش را داشت. در باب تصویر هم باید بگویم که او جوهره تصویرپردازی و تصویرنگاری در اندیشه و روح ایشان بود که به واقع هیجان غریبی برای من به وجود می‌آورد که در اولین دهه ورودم به سینما با او کار کردم. به طوری که گاهی اوقات مرا به فکر فرو می‌برد که چگونه او می‌تواند این هارمونی ها را از نظر رنگ و تناسب آنها با همدیگر به وجود بیاورد.

کلاری ادامه داد: شاید باورتان نشود که همه حیاطِ فیلم «مادر» شامل آن دیوارها را خودش پتینه کرد و آن بافتی که روی دیواره ایجاد شد که در فیلم قابل مشاهده است. حاتمی به همراه استادکاری که کنار دست او بود پارچه، پنبه و رنگ ها را آماده می‌کرد تا روی دیوارها، این نقش و نگار نامحسوس و در عین حال، بسیار موثر حاکی از گذشت زمان را انجام دهد که کار بسیار دشواری است. در داخل اتاق‌ها هم از انتخاب فرش تا تناسب آنها با هم‌دیگر با تمام جزئیات زیر نظر علی حاتمی انجام شده بود تا بعد که به «دلشدگان» رسیدیم و قضیه پیچیده‌تر شد. بخشی از فیلمبرداری در ایران نبود و در بوداپست مجارستان انجام شد. آن هم حکایت خودش را دارد.

این مدیر فیلمبرداری، درباره قضاوت‌های بخشی از جامعه هنری نسبت به آثار علی حاتمی عنوان کرد: علی حاتمی می‌گفت که برخی من را فیلمساز نمی‌دانند و می‌گویند که شاعر و تابلونگار است. او خودش را در شمایل فرشباف و قالی‌باف می‌دید و معتقد بود که هر فیلمی که می‌سازد، یک فرش می‌بافد و این را جوهره ذات هنر ایرانی و قواعد و اسلوب های ساختن فرش بافتن و طراحی نقوش را بسیار بااهمیت و قابل عرضه در سطح جهان می‌دانست. او تا آخرین لحظه اعتقاد داشت که این اتفاق نیفتاده و دنیا متوجه اهمیت این هنر در سرزمین ما نشده است. این بخشی از دقت و حساسیت‌های او بود و بخش دیگر مربوط به دیالوگ و اهمیت آن است. به بسیاری از بازیگرها فیلمنامه‌ نمی‌داد که داستان معروفی هم دارد. علی حاتمی قواعد و اصول مشخص خودش را داشت و به آنها اعتقاد داشت و فکر می‌کرد که بازیگران بهتر است به خلاقیت نهایی درست قبل از اجرا برسند. به طوری که همانجا و در جلوی دوربین شخصیت شکل بگیرد. شخصیتی که او روی کاغذ ساخته و پرداخته بود. برای او اهمیت داشت که این دیالوگ‌ها عمیق ادا بشوند.

در پایان جلسه، فیلم‌ «دلشدگان» ساخته علی حاتمی، ترمیم و بازسازی‌شده به همت فیلمخانه ملی ایران، به نمایش درآمد.