خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشده، بلکه شواهد فزایندهای از بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی برای طرفهای متجاوز در حال آشکار شدن است. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرده و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخته است. هرچند آتش بس دو هفته ای حاصل شد و درا دامه هم توسط ترامپ تمدید شد اما هنوز تا پایان واقعی این تجاوز مسیر پیچیده ای در پیش است.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های غربی
روزنامه گاردین در گزارشی از تازهترین تحولات میدانی و دیپلماتیک نوشت که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هشدار داده است که هرگونه حمله به نفتکشها و کشتیهای تجاری ایران، با «حمله سنگین» به یکی از مراکز آمریکا در منطقه و کشتیهای دشمن پاسخ داده خواهد شد. به ادعای گاردین، این هشدار یک روز پس از آن صادر شد که یک فروند جنگنده آمریکایی دو نفتکش با پرچم ایران را در دریای عمان هدف قرار داد و از کار انداخت.
گاردین میافزاید که همزمان مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) از آتشسوزی یک کشتی فلهبر در سواحل قطر بر اثر اصابت یک پرتابه ناشناس خبر داده است. در بعد دیپلماتیک، دونالد ترامپ مدعی شده که منتظر پاسخ ایران به پیشنهاد صلح واشنگتن است، اما تهران هیچ نشانه علنی از ارسال پاسخ نشان نداده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تماس با همتای ترکی خود، تشدید تنشها و نقضهای مکرر آتشبس توسط نیروهای آمریکایی را برانگیزاننده تردید درباره جدیت و انگیزه طرف آمریکایی در مسیر دیپلماسی توصیف کرد. گاردین وضعیت آتشبس در لبنان را نیز شکننده توصیف کرده و از کشته شدن ۹ نفر در حملات اسرائیل به جنوب لبنان خبر داده است.
پایگاه خبری پولیتیکو در گزارشی فاش کرد که وزارت امور خارجه آمریکا، همزمان با آمادهسازی برای سفر ترامپ به پکن، با وضع تحریمهای جدید علیه سه شرکت فناوری چینی، تنش تجاری بر سر جنگ ایران را وارد مرحله تازهای کرده است. بر اساس این گزارش، واشنگتن این شرکتها را به «ارائه تصاویر ماهوارهای برای تقویت حملات نظامی ایران علیه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه» متهم کرده است.
پولیتیکو میافزاید که علاوه بر این سه شرکت، ۱۰ فرد و نهاد دیگر نیز در کشورهای بلاروس، ایران و امارات به اتهام کمک به تأمین تسلیحات برای ارتش ایران تحریم شدهاند..
این رسانه آمریکایی با اشاره به سفر آتی ترامپ و هیئتی از مدیران ارشد اقتصادی به پکن، تصریح میکند که هدف واشنگتن استفاده از این اهرم فشار برای واداشتن شی جین پینگ به اعمال نفوذ بر تهران جهت بازگشایی تنگه هرمز است. با این حال، چین هفته گذشته با استناد به قوانین ملی خود، اجرای تحریمهای آمریکا علیه پنج پالایشگاه نفتی متهم به خرید نفت ایران را ممنوع اعلام کرده بود. در این میان، ترامپ با لحنی خوشبینانه مدعی شده است که روابطش با شی «بسیار محترمانه» بوده و پکن تعاملی مثبت در این موضوع داشته است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی از تحولات جدید تنگه هرمز نوشت که نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هشدار داده است هرگونه حمله به نفتکشها یا کشتیهای تجاری ایران با «حمله سنگین» به یکی از پایگاههای آمریکا در منطقه و شناورهای دشمن پاسخ داده خواهد شد. بر اساس این گزارش، این هشدار یک روز پس از آن صادر شد که آمریکا دو نفتکش ایرانی را هدف قرار داد و تلاش آنها برای عبور از محاصره را ناکام گذاشت.
آسوشیتدپرس میافزاید که بحرین، میزبان مقر منطقهای نیروی دریایی آمریکا، ۴۱ نفر را به اتهام ارتباط با سپاه پاسداران بازداشت کرده است. در واکنش، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، به بحرین هشدار داد که جانبداری از قطعنامه تحت حمایت آمریکا عواقب سنگینی در پی خواهد داشت.
در حوزه دیپلماتیک، نخستوزیر پاکستان اعلام کرد که کشورش «شبانهروز» در حال رایزنی با ایران و آمریکا برای تمدید آتشبس و دستیابی به توافق صلح است. همزمان، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، پیشنهاد مسکو برای انتقال اورانیوم غنیشده ایران به منظور تسهیل مذاکرات را همچنان روی میز دانست. این گزارش همچنین از اعزام ناوشکن اچاماس دراگون بریتانیا و ناو هواپیمابر فرانسه به منطقه خبر داد.
رسانه های عربی و منطقه ای
الجزیره در مقاله ای نوشت: ایران در شرایط افزایش تنش با آمریکا در تنگه هرمز، بیش از گذشته بر توان دریایی و جنگ نامتقارن خود تأکید میکند. فرمانده نیروی دریایی ارتش ایران اعلام کرده که زیردریاییهای سبک این کشور متناسب با تهدیدها در تنگه هرمز فعال هستند. همزمان، مقامهای نظامی ایران هشدار دادهاند که در صورت حمله دوباره، دشمن با «سلاحها و روشهای جنگی جدید» روبهرو خواهد شد.
به گفته کارشناسان، مهمترین ابزار بازدارندگی ایران در خلیج فارس، زیردریاییهای کوچک و پنهانکار، بهویژه مدلهای «غدیر» و «فاتح» است. این زیردریاییها به دلیل توان مانور بالا در آبهای کمعمق و دشواری شناسایی، میتوانند تهدیدی جدی برای ناوها و کشتیهای تجاری باشند. ایران همچنین از تاکتیک «جنگ نامتقارن»، یعنی استفاده از قایقهای تندرو، مینهای دریایی، موشکهای ساحلی و پهپادها برای ایجاد اختلال در عبور و مرور دریای بهره میبرد.
کارشناسان معتقدند ایران با برجستهکردن توان زیردریاییهای خود، در پی ارسال پیام بازدارندگی به آمریکا است؛ زیرا تنگه هرمز گذرگاه حیاتی انتقال نفت و گاز جهان به شمار میرود و هرگونه ناامنی در آن میتواند اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
المیادین در مقاله ای نوشت: بسیاری از تحلیلهای لبنانی درباره ایران، بهدلیل سنجیدن رفتار یک قدرت منطقهای با معیارهای تجربه سیاسی شکننده لبنان، دچار خطا میشود. در لبنان معمولاً سیاست با معیار سود و زیان فوری، فشار اقتصادی و ترس از فروپاشی داخلی فهم میشود؛ بنابراین هر فشار یا حمله علیه ایران، بهسرعت بهعنوان نشانه عقبنشینی یا شکست راهبردی تهران تعبیر میگردد.
در مقابل، ایران بهعنوان دولتی با ساختار متمرکزتر و تجربه طولانی در تحمل تحریم و فشار، منطق متفاوتی دارد. تهران بر «صبر استراتژیک»، مدیریت درازمدت بحران و استفاده از زمان بهعنوان ابزار قدرت تکیه میکند و لزوماً واکنش فوری و احساسی نشان نمیدهد.
مقاله همچنین به مفهوم «رها کردن متحدان» میپردازد. بهگفته نویسنده، حافظه سیاسی لبنان سرشار از تجربههای خیانت و معامله قدرتهای خارجی است؛ به همین دلیل، بخشی از جامعه لبنان انتظار دارد هر متحدی در همه شرایط بهطور مستقیم و فوری وارد عمل شود. اما ایران روابط خود با متحدانش را در چارچوب موازنههای منطقهای و منافع راهبردی گستردهتر تعریف میکند، نه صرفاً بر اساس واکنشهای لحظهای.
در نهایت، مقاله نتیجه میگیرد که مشکل اصلی، سوءفهم ماهیت سیاست بینالملل و حاکم بودن منطق قدرت و منافع بر روابط دولتهاست.
الشرق الاوسط در مقاله ای نوشت: جنگ ایران به یکی از مهمترین محورهای اختلاف سیاسی در آمریکا تبدیل شده و فضای واشنگتن را بهشدت دوقطبی کرده است. دولت دونالد ترامپ اعلام کرده که درگیریها با ایران پایان یافته تا از الزام قانونی برای دریافت مجوز جنگ از کنگره فرار کند، اما دموکراتها این روایت را گمراهکننده و ناقض قانون اساسی میدانند. آنان میپرسند که این جنگ چه دستاوردی برای آمریکا داشته است.
منتقدان میگویند ادامه جنگ و افزایش هزینهها، بهویژه رشد قیمت بنزین، محبوبیت ترامپ و جمهوریخواهان را تهدید میکند. برخی تحلیلگران آمریکایی معتقدند که افکار عمومی از جنگ خسته شده و رئیسجمهور بهدنبال راهی برای خروج آبرومندانه از بحران و رسیدن به توافقی با ایران پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر است.
در مقابل، جمهوریخواهان نزدیک به ترامپ همچنان از او حمایت میکنند و معتقدند که فشار نظامی، قدرت چانهزنی واشنگتن را افزایش داده است. با این حال، حتی در درون حزب جمهوریخواه نیز نگرانیهایی درباره تأثیر اقتصادی جنگ، بهویژه افزایش قیمت انرژی، دیده میشود.
همزمان، کنگره چند بار تلاش کرد اختیارات ترامپ در جنگ را محدود کند، اما جمهوریخواهان مانع شدند. کارشناسان هشدار میدهند که هزینههای سنگین نظامی، از موشکهای تاماهاوک گرفته تا بازسازی تجهیزات آسیبدیده، در آینده به چالشی جدی برای تصویب بودجه دفاعی تبدیل خواهد شد.
در سطح بینالمللی نیز نگاهها به سفر ترامپ به چین دوخته شده است. برخی معتقدند دیدار او با شی جینپینگ در ۱۴ مه میتواند زمینهساز نوعی توافق یا میانجیگری درباره بحران ایران و تنگه هرمز باشد؛ زیرا چین هم به نفت ایران نیاز دارد و هم خواهان ثبات در بازارهای جهانی است.
المسیره در مقاله ای به بررسی موقعیت پیچیده مصر در بحبوحه تشدید تنشها میان محور آمریکا و اسرائیل با ایران میپردازد. نویسنده معتقد است اعزام نمادین یک نیروی هوایی مصر به امارات، بیش از آنکه نشانه آمادگی برای ورود به جنگ باشد، تلاشی سیاسی برای آرامکردن متحدان عربی و حفظ انسجام ظاهری محور عربی است.
به باور مقاله، کشورهای خلیج فارس با استفاده از اهرمهای اقتصادی و سرمایهگذاری، بر قاهره فشار وارد کردهاند تا موضعی صریحتر علیه ایران اتخاذ کند. اما مصر بهدلیل شرایط اقتصادی حساس و نگرانی از پیامدهای امنیتی و نظامی، تمایلی به ورود مستقیم به جنگ ندارد. ارتش مصر نیز این درگیری را ماجراجویی خطرناکی میداند که میتواند منطقه را وارد مرحلهای طولانی از فرسایش و بیثباتی کند.
نویسنده تأکید میکند اسرائیل تلاش دارد جنگ را از یک تقابل محدود به رویارویی منطقهای تبدیل کند تا کشورهای عربی نیز هزینههای آن را بپردازند. با این حال، از دیدگاه نظامی، حتی مشارکت محدود مصر تأثیر تعیینکنندهای در موازنه قوا نخواهد داشت؛ زیرا ایران همچنان دارای توان موشکی، ظرفیت بازدارندگی و قدرت مدیریت جنگ فرسایشی است.
در نهایت، مقاله نتیجه میگیرد که مصر سیاست «حضور نمادین بدون درگیری واقعی» را برگزیده تا میان حفظ حمایت خلیج فارس و پرهیز از جنگ توازن برقرار کند.
رسانه های چین و روسیه
خبرگزاری «شینهوا» چین در گزارشی درباره وضعیت بازار کار آمریکا اعلام کرد که نرخ بیکاری این کشور در ماه آوریل در سطح ۴.۳ درصد ثابت مانده، اما کارشناسان هشدار میدهند که ادامه جنگ ایران میتواند در ماههای آینده اقتصاد آمریکا و روند اشتغال را تحت فشار قرار دهد.
بر اساس دادههای اداره آمار کار آمریکا، تعداد مشاغل ایجاد شده در بخش غیرکشاورزی در ماه آوریل ۱۱۵ هزار شغل بوده که نسبت به ۱۸۵ هزار شغل ماه قبل کاهش قابل توجهی نشان میدهد. همچنین رشد دستمزدها کمتر از پیشبینی اقتصاددانان بوده و نشانههایی از کاهش شتاب بازار کار آمریکا را آشکار کرده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که اگرچه جنگ ایران تاکنون تأثیر مستقیمی بر بازار کار آمریکا نداشته، اما تداوم درگیری و افزایش بهای انرژی میتواند رشد اقتصادی این کشور را کند کند. «گری هافباور» از مؤسسه اقتصاد بینالملل پترسون تأکید کرد که افزایش قیمت انرژی در ماههای آینده بر اقتصاد و فرصتهای شغلی فشار وارد خواهد کرد و احتمال افزایش نرخ بیکاری وجود دارد.
«دین بیکر» اقتصاددان آمریکایی نیز هشدار داد که ادامه جنگ و تثبیت قیمت بالای نفت، هزینهها را به سایر بخشهای اقتصادی منتقل کرده و در نهایت موجب افزایش بیکاری خواهد شد.
با این حال برخی مقامهای اقتصادی آمریکا دیدگاه محتاطانهتری دارند. «آستان گولزبی» رئیس بانک فدرال شیکاگو اعلام کرد که بازار کار آمریکا طی یک تا یکونیم سال گذشته نسبتا باثبات بوده، هرچند این ثبات به معنای وضعیت مطلوب اقتصادی نیست.
این گزارش همچنین به پیامدهای سیاسی جنگ برای دولت دونالد ترامپ اشاره میکند. کارشناسان هشدار دادهاند که افزایش شدید قیمت بنزین و بالا رفتن هزینههای زندگی میتواند نارضایتی رأیدهندگان آمریکایی از ترامپ و حزب جمهوریخواه را افزایش دهد؛ مسئلهای که در آستانه رقابتهای سیاسی آینده به چالشی جدی برای کاخ سفید تبدیل خواهد شد.
«کانوال سیبال» دیپلمات ارشد و وزیر خارجه پیشین هند با انتشار یادداشتی در «راشاتودی» با تیتر «قدرتمندترین کشور جهان هیچ طرح جنگی ندارد» از نبود راهبرد روشن در واشنگتن و پیامدهای جهانی این جنگ انتقاد کرد.
وی تاکید میکند که تصمیمهای دونالد ترامپ درباره جنگ، بیشتر به واکنشهای لحظهای در شبکههای اجتماعی و نشستهای خبری شباهت دارد تا یک روند تصمیمگیری سازمانیافته در یک قدرت جهانی.
سیبال معتقد است که لحن تحقیرآمیز و تهدیدآمیز مقامهای آمریکایی علیه ایران، نهتنها به اعتبار واشنگتن آسیب زده، بلکه باعث شده بسیاری از کشورها در ارزیابی روابط خود با آمریکا تجدیدنظر کنند. به گفته وی، واشنگتن تصور میکند که به دلیل قدرت نظامی خود نیازی به توجه به افکار عمومی جهانی یا حتی متحدانش ندارد.
این دیپلمات هندی جنگ کنونی را «آزمونی برای قدرت آمریکا» توصیف میکند و میگوید ناکامی احتمالی واشنگتن در تحقق اهدافش در خاورمیانه، میتواند اعتبار جهانی آمریکا را به شدت تضعیف کند. او با اشاره به تناقضهای رفتاری واشنگتن، از جمله تهدید به بازگشایی تنگه هرمز و سپس عقبنشینی از آن، مینویسد که آمریکا در عمل گزینههای مؤثری در اختیار ندارد و تهدیدهای تند ترامپ بیشتر نشانه «ناامیدی» است تا یک راهبرد واقعی.
سیبال همچنین هشدار میدهد که ادامه جنگ و افزایش بهای نفت، اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار داده و بخشهایی مانند حملونقل، تولید، گردشگری و کشاورزی را با بحران روبهرو کرده است. وی تاکید میکند که هند نیز به دلیل وابستگی انرژی و روابط گسترده با کشورهای منطقه، از این جنگ آسیب میبیند، اما در عین حال توان محدودی برای ایفای نقش میانجی دارد؛ زیرا دهلینو روابط نزدیکی هم با ایران و هم با آمریکا، اسرائیل و کشورهای عربی خلیج فارس حفظ کرده است.
رسانه های رژیم صهیونیستی
یک رسانه صهیونیستی نوشت جنگ تل آویو علیه حزب الله لبنان دستاوردی نداشته و ممکن است جنگ علیه ایران نیز به بدترین سناریو تبدیل شود. روزنامه صهیونیستی «اسرائیل هیوم» در گزارشی نوشت: اسرائیل نگران است که توافق احتمالی میان دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا و ایران به «بدترین سناریو» برای تلآویو تبدیل شود؛ توافقی ناقص که بدون حل کامل پرونده هستهای، فشارها بر تهران را کاهش دهد و رژیم ایران را تقویت کند. این رسانه صهیونیستی افزود: نشانههایی مانند اعلام حضور تیم ملی ایران در جام جهانی آمریکا بهعنوان علامتی از تمایل تهران و واشنگتن برای پایان دادن به جنگ تفسیر شده است.
اسرائیل هیوم نوشت: هرچه آتشبس طولانیتر میشود، تمایل ترامپ برای بازگشت به جنگ کاهش مییابد؛ موضوعی که به فشارهای داخلی آمریکا، نگرانیهای اقتصادی و برنامه سفر او به چین مرتبط دانسته میشود. اسرائیل نگران است توافقی حاصل شود که تنها محدودیتهای جزئی بر برنامه هستهای ایران اعمال کند، بخشی از تحریمها را بردارد و میلیاردها دلار در اختیار تهران قرار دهد، بدون آنکه توان موشکی یا شبکه نیروهای نیابتی ایران مهار شود.
این رسانه صهیونیستی نوشت: ایران تلاش می کند موضوع حزبالله و لبنان را نیز وارد توافق کند تا حملات آینده اسرائیل به حزبالله محدود شود. همزمان، جنگ فرسایشی در جنوب لبنان ادامه دارد و اسرائیل دستاورد تعیینکنندهای کسب نکرده است. افزایش ناامنی و مهاجرت ساکنان شمال اسرائیل نیز به نگرانیهای داخلی افزوده است.
یک رسانه صهیونیستی با اشاره به هدف قرار گرفته شدن روزانه نظامیان صهیونیست توسط پهپادهای انتحاری حزبالله نوشت این پهپادها تهدیدی برای شهرک نشینان نیز هستند.
روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارانوت در گزارشی نوشت: پهپادهای انتحاری اف پی وی حزبالله که با کابل فیبر نوری هدایت میشوند به یکی از خطرناکترین تهدیدها برای ارتش اسرائیل تبدیل شدهاند و سامانههای فعلی اسرائیل عملاً در برابر آنها ناتوان هستند. این پهپادها کوچک، ارزان، سریع و بسیار دقیقاند و چون از طریق فیبر نوری کنترل میشوند، سامانههای اخلال الکترونیکی قادر به مختلکردن آنها نیستند. همچنین پرواز در ارتفاع پایین باعث میشود رادارها نیز بهسختی آنها را شناسایی کنند.
این رسانه صهیونیستی افزود: در هفتههای اخیر چندین نظامی اسرائیلی در حملات این پهپادها زخمی شدهاند و کارشناسان هشدار میدهند که این تهدید میتواند به شهرک های اسرائیلی نیز گسترش یابد.
یدیعوت آحارانوت نوشت: شرکتهای مختلف اسرائیلی و آمریکایی در حال توسعه راهحلهایی مانند سامانههای لیزری، تورهای ضدپهپاد، سلاحهای مجهز به هوش مصنوعی، پهپادهای رهگیر، حسگرهای صوتی و حتی امواج مایکروویو هستند، اما هیچیک هنوز راهحل قطعی ارائه نکردهاند. ارتش اسرائیل نیز از تجربه اوکراین الهام گرفته و اقدام به نصب تورهای حفاظتی و آموزش نیروها برای مقابله میدانی کرده است.
این رسانه صهیونیستی تاکید کرد: اسرائیل سالها تهدید این پهپادها را دستکم گرفته و اکنون در حالی که سربازانش همچنان در معرض خطر قرار دارند، در حال تلاش برای یادگیری مقابله با این پهپادها است.
یک رسانه صهیونیستی درباره افزایش نفوذ اطلاعاتی ایران در سرزمینهای اشغالی و تمایل صهیونیستها به خیانت به کابینه رژیم صهیونیستی هشدار داد.
روزنامه صهیونیستی جروزالمپست در گزارشی با اشاره به افزایش جاسوسی صهیونیست ها برای ایران، هشدار داد پروندههای جاسوسی مرتبط با ایران نباید کماهمیت تلقی شوند.
این رسانه صهیونیستی نوشت: در تازهترین مورد، یک غیرنظامی و سه نظامی اسرائیلی به همکاری با عوامل اطلاعاتی ایران متهم شدهاند. طبق ادعای نهادهای امنیتی اسرائیل، این افراد از مراکز عمومی و امنیتی مانند ایستگاههای قطار، مراکز خرید، دوربینهای نظارتی و یک مدرسه فنی نیروی هوایی عکسبرداری کرده و حتی مأمور خرید سلاح شده بودند.
جروزالم پست خواستار برخورد شدید قضایی با صهیونیست هایی شد که با ایران همکاری اطلاعاتی کنند و افزود: کابینه اسرائیل باید با بهبود شرایط زندگی اسرائیلی ها و تقویت احساس تعلق به (این رژیم) در میان اسرائیلی ها مانع جاسوسی برای ایران شود.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0